Λυσίας «Υπέρ Μαντιθέου» Λεξιλογικές ασκήσεις [Διήγηση – Απόδειξη 14-15]

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF
Christophe Kiciak

Λυσίας «Υπέρ Μαντιθέου» Λεξιλογικές ασκήσεις [Διήγηση – Απόδειξη 14-15]

1. α) Να σχηματίσετε για καθεμία από τις λέξεις της Α΄ στήλης ένα παράγωγο επίθετο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την κατάληξη που δίνεται στη Β΄ στήλη.

Α΄ ΣΤΗΛΗ              Β΄ ΣΤΗΛΗ              Γ΄ ΣΤΗΛΗ
όνομα                         κατάληξη                   επίθετο
δημότης                     -ικός                           δημοτικός
νρ                            -εος                            νδρεος
νθρωπος                  -ειος                           νθρώπειος
ξοδος                         -ιος                             ξόδιος
λλος                          -οος                           λλοος

β) συλλεγέντων, εδώς, ποροντας, παρέχειν, συνεβούλευον: Να γράψετε μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

συλλεγέντων: συλλογή, συλλέκτης, νάλογος
εδώς: εδησις, εδοποι
ποροντας: απορία, πορηματικός
παρέχειν: παροχή, ντιπαρέχω
συνεβούλευον: συμβουλή, άβουλος

2. α) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους του κειμένου ένα ομόρριζο ουσιαστικό, απλό ή σύνθετο, της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται:

ρηματικοί τύποι   κατάληξη                 ομόρριζα ουσιαστικά
συλλεγέντων             -ος                               σύλλογος
παρέχειν                    -                                 παροχή
νεχώρησα                -ις                                ναχώρησις
νειδικότος              -ος                               νειδος
κεκτημένος               -μα                              κτμα

β) προθύμους, πολλά, ξόδου, ναδυομένων, πρώτης: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου μία αντώνυμη λέξη στην αρχαία ελληνική γλώσσα.

προθύμους: πρόθυμος
πολλά: λίγα
ξόδου: εσοδος
ναδυομένων: καταδυομνων
πρώτης: σχάτης

3. α) πολίτης, φόδιον, παράδειγμα, βουλή, σεμνός: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.

πολίτης: πολιτεύομαι
φόδιον: φοδιάζω
παράδειγμα: παραδειγματίζω  
βουλή: βουλεύομαι
σεμνός: σεμνύνω

β) συλλεγέντων, ξοδος, πρόθυμος, παρέχειν, συνεβούλευον: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις του κειμένου στα συνθετικά τους.

συλλεγέντων: σύν + λέγομαι
ξοδος: κ + δός
πρόθυμος: πρό + θυμός
παρέχειν: παρά + χω
συνεβούλευον: σύν + βουλεύω

4. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη του κειμένου (Α΄ στήλη) με τη συνώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ              Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. συλλέγω                 α) φημί
2. οδα                        β) προσήκει
3. λέγω                       γ) ναντίος
4. χρή                         δ) γνο
5. πολέμιος                ε) γιγνώσκω
στ) συνάγω
ζ) πιλέγω

συλλέγω = συνάγω
οδα = γιγνώσκω
λέγω = φημί
χρή = προσήκει
πολέμιος = ναντίος

β) συλλογή, ευσυνειδησία, έπος, σχεδόν, σύμβουλος: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

συλλογή: Συλλεγέντων
ευσυνειδησία: εδς, προειδότων
έπος: επον
σχεδόν: χοντας, παρέχειν
σύμβουλος: συνεβούλευον

5. α) Να συνδέσετε κάθε λέξη του κειμένου (Α΄ στήλη) με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ              Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. ξοδος                    α) επορ
2. πρόθυμος              β) λίγα
3. πορ                    γ) καταδύομαι
4. πολλά                     δ) δίοδος
5. ναδύομαι             ε) νδύομαι
στ) πρόθυμος
ζ) εσοδος

ξοδος / εσοδος
πρόθυμος / πρόθυμος
πορ / επορ
πολλά / λίγα
ναδύομαι / καταδύομαι

β) παράδειγμα, νάβητε, διεπραξάμην, ναποθανόντων, νεχώρησα: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις του κειμένου στα συνθετικά τους.

παράδειγμα: παρά + δείκνυμι
νάβητε: νά + βαίνω
διεπραξάμην: διά + πράττομαι
ναποθανόντων: ν + ποθνσκω (πό + θνσκω)
νεχώρησα: νά + χωρέω-

6. α) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους του κειμένου ένα ομόρριζο ουσιαστικό, απλό ή σύνθετο, της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται:

ρηματικοί τύποι   κατάληξη                 ομόρριζα ουσιαστικά
νάβητε                     -ις                                νάβασις
κινδυνεύειν               -ος                               κίνδυνος
διεπραξάμην             -ις                                διάπραξις
τεταγμένος                -μα                              τάγμα
μάχεσθαι                   -ής                               μαχητής

β) ιστορία, γένος, φυλετικός, παραχώρηση, καθυστέρηση: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

ιστορία: εδς, προειδότων
γένος: γένηται, γενομένης
φυλετικός: φυλς
παραχώρηση: νεχώρησα
καθυστέρηση: στερος

7. α) επίδοση, απόκτημα, διάβημα, αδιέξοδο, δέηση: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

επίδοση: δωκα
απόκτημα: κεκτημένος
διάβημα: νάβητε
αδιέξοδο: ξόδου
δέηση: δεήσει

β) νάβητε, δυστυχησάσης, νεχώρησα, σεμνο, δειλίαν: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου μία αντώνυμη λέξη στην αρχαία ελληνική γλώσσα.

νάβητε: καταβαίνω
δυστυχησάσης: ετυχής
νεχώρησα: προσέρχομαι
σεμνο: γαθός
δειλίαν: γενναος

8. α) επικίνδυνος, δύση, πραγματικότητα, παράταξη, όνειδος: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

επικίνδυνος: κινδυνεύειν
δύση: ναδυομένων
πραγματικότητα: διεπραξάμην
παράταξη: τεταγμένος
όνειδος: νειδικότος

β) Να σχηματίσετε για καθεμία από τις λέξεις της Α΄ στήλης ένα παράγωγο επίθετο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την κατάληξη που δίνεται στη Β΄ στήλη.

Α΄ ΣΤΗΛΗ              Β΄ ΣΤΗΛΗ              Γ΄ ΣΤΗΛΗ
όνομα                         κατάληξη                   επίθετο
παράδειγμα              -ικός                           παραδειγματικός
στερον                      -αος                           στεραος
νήρ                            -εος                            νδρεος
ξοδος                         -ιος                             ξόδιος
πς                              -οος                           παντοος

9. α) δωκα, κεκτημένος, κινδυνεύειν, διεπραξάμην, ναποθανόντων: Να γράψετε μία ομόρριζη λέξη, απλή ή σύνθετη, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

δωκα: δόση, ανταπόδοση
κεκτημένος: κτήμα, απόκτημα, επίκτητος
κινδυνεύειν: επικίνδυνος, ριψοκίνδυνος  
διεπραξάμην: πράξη, πραγματικότητα, πρακτικός
ναποθανόντων: θνητός, επιθανάτιος

β) Να απαντήσετε στα παρακάτω ζητούμενα:
χοντας: να σχηματίσετε ένα ομόρριζο ουσιαστικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την κατάληξη -ις.
= σχέσις
πόρως: να σχηματίσετε ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
= πορ
προθύμους: να γράψετε μία αντώνυμη λέξη της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
= πρόθυμος
λέγω: να γράψετε ένα συνώνυμο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
= φημί
φοδίων: να αναλύσετε τη σύνθετη λέξη στα συνθετικά της.
= πί + δός

10. α) Να αντιστοιχίσετε τα ομόρριζα προς τις λέξεις του κειμένου διεπραξάμην και νάβητε ουσιαστικά (Α΄στήλη): πραγμάτιον, πργμα, νάβασις, ναβάτης και βάθρον με την κατηγορία στην οποία ανήκουν (Β΄ στήλη)

Α΄ ΣΤΗΛΗ              Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. πραγμάτιον           α) ενέργεια ή κατάσταση
2. βάθρον                  β) υποκοριστικό
3. νάβασις               γ) αποτέλεσμα ενέργειας
4. ναβάτης               δ) τόπος
5. πργμα                   ε) πρόσωπο που ενεργεί

πραγμάτιον = υποκοριστικό
βάθρον = τόπος
νάβασις = ενέργεια ή κατάσταση
ναβάτης = πρόσωπο που ενεργεί
πργμα = αποτέλεσμα ενέργειας

β) είδηση, επικός, κτήμα, δυτικός, πολεμικός: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

είδηση: εδς, προειδότων
επικός: επον
κτήμα: κεκτημένος
δυτικός: ναδυομένων
πολεμικός: πολεμίοις

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λατινικά Γ ΛυκείουΘεωρία - Ασκήσεις Συντακτικού - Γραμματική

X