Ξενοφώντος «Ελληνικά» Βιβλίο 2. Κεφάλαιο 1. §16-32 (μετάφραση)

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF
Granger

Ξενοφώντος «Ελληνικά» Βιβλίο 2. Κεφάλαιο 1. §16-32

Στο απόσπασμα αυτό ο Ξενοφών αφηγείται ένα σημαντικό γεγονός: την καταστροφή του αθηναϊκού στόλου στους Αιγός ποταμούς του Ελλησπόντου που σφράγισε το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου. Προσδιορίζει με σαφήνεια τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η καταστροφή. Ο αναγνώστης πρέπει να έχει εποπτεία του χώρου και του χρόνου αλλά και των αιτίων, που προκάλεσαν το γεγονός. Σ’ αυτό βοηθούν 1) οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί, κυρίως εμπρόθετοι, 2) το αναπτυγμένο σύστημα των δευτερευουσών προτάσεων και των μετοχών, 3) το λεξιλόγιο. Η αφήγηση μοιράζεται ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστές, τους Αθηναίους και τους Λακεδαιμονίους. Κυρίαρχη προσωπικότητα είναι ο Λύσανδρος.
Όλο το κείμενο δένεται με τον σύνδεσμο δέ (χρήση μεταβατική όχι αντιθετική), ο οποίος σε κάθε περίπτωση παρουσιάζει ένα νέο βήμα στη συνέχεια του λόγου.

[16] O δ’ θηναοι κ τς Σάμου ρμώμενοι τν βασιλέως κακς ποίουν, κα π τν Χίον κα τν φεσον πέπλεον, κα παρεσκευάζοντο πρς ναυμαχίαν, κα στρατηγος πρς τος πάρχουσι προσείλοντο Μένανδρον, Τυδέα, Κηφισόδοτον.
Μετάφραση: Οι Αθηναίοι έχοντας ως ορμητήριο την Σάμο λεηλατούσαν τη γη του βασιλέα και έπλεαν εναντίον της Χίου και της Εφέσου και προετοιμάζονταν για να ναυμαχήσουν∙ και εξέλεξαν στρατηγούς, επιπλέον αυτών που ήδη είχαν, τον Μένανδρο, τον Τυδέα και τον Κηφισόδοτο. 

τν βασιλέως κακς ποίουν: Πρβλ. 18 « γρ σία πολεμία ατος ν»· η περσική πολιτική, με τον σατράπη κυρίως της Λυδίας Κύρο, βοηθούσε σταθερά πλέον τους Σπαρτιάτες εναντίον των Αθηναίων.
ρμμαι+κ+γεν. [ρμ (-άω)]:  εξορμώ από..., έχω ως ορμητήριο (ορμή· βίαιη, σφοδρή κίνηση)
τν βασιλέως (γν) κακς ποίουν: λεηλατούσαν τη χώρα του βασιλιά (της Περσίας)
προσείλοντο· προσαιρομαί τινα: εκλέγω επιπλέον, (επίσης), κάποιον

[17] Λύσανδρος δ’ κ τς όδου παρ τν ωνίαν κπλε πρς τν λλήσποντον πρός τε τν πλοίων τν κπλουν κα π τς φεστηκυίας ατν πόλεις. νήγοντο δ κα ο θηναοι κ τς Χίου πελάγιοι· γρ σία πολεμία ατος ν.
Μετάφραση: Ο Λύσανδρος απέπλευσε από τη Ρόδο και παραπλέοντας τα ιωνικά παράλια, κατευθύνθηκε προς τον Ελλήσποντο, απ’ όπου έφευγαν τα εμπορικά αθηναϊκά πλοία, και προς τις συμμαχικές τους πόλεις που είχαν αποστατήσει. Συγχρόνως και οι Αθηναίοι απέπλευσαν από τη Χίο, αλλά βγήκαν ανοιχτά στο πέλαγος, γιατί η ασιατική ακτή ήταν εχθρική σ’ αυτούς.

πρς τν κπλουν τν πλοίων: Για να μη βγαίνουν από τον Ελλήσποντο εμπορικά πλοία που μετέφεραν σιτηρά στην πολιορκημένη Αθήνα.

Χαρακτηριστικό δείγμα της χρήσης των εμπρόθετων προσδιορισμών: οι κινήσεις του Λυσάνδρου προσδιορίζονται ως προς την αφετηρία, την πορεία, την κατεύθυνση και τους σκοπούς σε μία πρόταση τριών περίπου γραμμών.

νάγομαι: βγαίνω από το λιμάνι στην ανοιχτή θάλασσα
φέστηκα - φίσταμαι: αποστατώ

[18] Λύσανδρος δ’ ξ βύδου παρέπλει ες Λάμψακον σύμμαχον οσαν θηναίων· κα ο βυδηνο κα ο λλοι παρσαν πεζ· γετο δ Θώραξ Λακεδαιμόνιος. [19] Προσβαλόντες δ τ πόλει αροσι κατ κράτος, κα διήρπασαν ο στρατιται οσαν πλουσίαν κα ονου κα σίτου κα τν λλων πιτηδείων πλήρη· τ δ λεύθερα σώματα πάντα φκε Λύσανδρος.
Μετάφραση: Ενώ ο Λύσανδρος από την Άβυδο πλέοντας κοντά στην ακτή έφτασε στη Λάμψακο που ήταν σύμμαχος των Αθηναίων, και οι Αβυδηνοί και οι υπόλοιποι σύμμαχοι έφτασαν δια ξηράς με αρχηγό τους τον Θώρακα τον Λακεδαιμόνιο. Επιτέθηκαν και κατέλαβαν με έφοδο την πόλη που ήταν πλούσια σε κρασί και σιτηρά και γεμάτη με όλα τα εφόδια που χρειάζονταν και οι στρατιώτες τη λεηλάτησαν, αλλά τους ελεύθερους πολίτες δεν τους πείραξε ο Λύσανδρος.

κα διήρπασαν ο στρατιται... κα τν λλων πιτηδείων πλήρη:
Πρβλ. 20 «νταθα (δηλ. ν λαιοντι), ριστοποιουμένοις», 21 «κεθεν (δηλ. κ Σηστο) πισιτισάμενοι... νταθα, (δηλ. ν Αγός ποταμος) δειπνοποιοντο», 25 «τ πιτήδεια κ Σηστο μετιόντας». Τα εκστρατευτικά σώματα, κατά την αρχαιότητα, δεν είχαν «σώμα εφοδιασμού». Έπρεπε να εξασφαλίσουν τη συντήρησή τους ή με αρπαγή και λεηλασία, όπως έκαναν οι Λακεδαιμόνιοι στη Λάμψακο ή αγοράζοντας ο κάθε στρατιώτης τα τρόφιμά του από την τοπική αγορά, όπως έκαναν οι Αθηναίοι στη βόρεια ακτή του Ελλησπόντου. Ο τρόπος επισιτισμού των αντιπάλων ήταν καθοριστικός για τις εξελίξεις.

αρ κατ κράτος: κυριεύω με έφοδο
πιτήδεια: εφόδια
τ λεύθερα σώματα: οι ελεύθεροι, οι πολίτες

[20] Ο δ’ θηναοι κατ πόδας πλέοντες ρμίσαντο τς Χερρονήσου ν λαιοντι ναυσν γδοήκοντα κα κατόν. νταθα δ ριστοποιουμένοις ατος γγέλλεται τ περ Λάμψακον, κα εθς νήχθησαν ες Σηστόν. [21] κεθεν δ’ εθς πισιτισάμενοι πλευσαν ες Αγς ποταμος ντίον τς Λαμψάκου· διεχε δ’ λλήσποντος ταύτ σταδίους ς πεντεκαίδεκα. νταθα δ δειπνοποιοντο.
Μετάφραση: Οι Αθηναίοι, που του ακολουθούσαν από κοντά, αγκυροβόλησαν στον Ελαιούντα της Χερσονήσου με εκατόν ογδόντα πλοία. Εκεί, λοιπόν, ενώ προγευμάτιζαν, έφτασε σ’ αυτούς η είδηση για όσα έγιναν στη Λάμψακο, και αμέσως ανοίχτηκαν προς τη Σηστό. Από εκεί, μόλις εσπευσμένα εφοδιάστηκαν με τρόφιμα, έπλευσαν στους Αιγός ποταμούς, απέναντι από τη Λάμψακο, όπου ο Ελλήσποντος έχει πλάτος περίπου δεκαπέντε στάδια. Εκεί και δειπνούσαν.

Οι αρχικές κινήσεις των αντιπάλων (16-18) δίνονται κυρίως σε χρόνο παρατατικό· παίρνουν έτσι εύρος, διάρκεια. Όταν όμως οι δύο στόλοι πλησιάζουν (20 κεξ.) η αφήγηση γίνεται σε αόριστο· οι αντίπαλοι επισπεύδουν τη σύγκρουσή τους. Η κατάληψη της Λαμψάκου (19) δίνεται με ζωηρότητα σε ιστορικό ενεστώτα («αροσι κατ κράτος»).

κατ πόδας: από κοντά
ρμίζομαι: αγκυροβολώ (όρμος· μικρός κόλπος, αγκυροβόλι)
ριστοποιομαι: τρώω, (προ)γευματίζω - η λ. ριστον στα κείμενα του Ομήρου και του Αισχύλου σημαίνει πρωινό, πρόγευμα. Στην ιωνική και στην αττική πεζογραφία, μεσημεριανό γεύμα.
πισιτίζομαι: εφοδιάζομαι με τρόφιμα
ντίον: απέναντι
διέχω: έχω πλάτος
ταύτ: εκεί
στάδιον, τ: (πληθ. στάδιοι, οι, στάδια, τα) μέτρο μήκους, 185μ.

[22] Λύσανδρος δ τ πιούσ νυκτί, πε ρθρος ν, σήμηνεν ες τς νας ριστοποιησαμένους εσβαίνειν, πάντα δ παρασκευασάμενος ς ες ναυμαχίαν κα τ παραβλήματα παραβάλλων, προεπεν ς μηδες κινήσοιτο κ τς τάξεως μηδ νάξοιτο. [23] Ο δ θηναοι μα τ λί νίσχοντι π τ λιμένι παρετάξαντο ν μετώπ ς ες ναυμαχίαν. πε δ οκ ντανήγαγε Λύσανδρος, κα τς μέρας ψ ν, πέπλευσαν πάλιν ες τος Αγς ποταμούς.
Μετάφραση: Ο Λύσανδρος την επόμενη νύχτα, προς τα ξημερώματα έδωσε σήμα να επιβιβαστούν οι ναύτες στα πλοία, αφού προγευματίσουν∙ και αφού έκανε όλες τις προετοιμασίες σαν για να είναι έτοιμος για να ναυμαχία και κρέμασε τα παραπετάσματα στα πλάγια των πλοίων, έδωσε εντολή να μην κινηθεί κανείς από την παράταξη, ούτε να ανοιχτεί στο πέλαγος. Οι Αθηναίοι, μόλις βγήκε ο ήλιος, παρατάχτηκαν μπροστά στο λιμάνι κατά μέτωπο με την πρόθεση να ναυμαχήσουν. Επειδή όμως ο Λύσανδρος δεν ανοίχτηκε για ντους αντιμετωπίσει και ήταν πλέον βραδάκι, γύρισαν πίσω τα πλοία στους Αιγός ποταμούς.

πιοσα (πειμι): η επομένη
σημαίνω + απαρ.: δίνω σήμα να...
παραβλήματα, παραβάλλω: τοποθετώ στα πλάγια του πλοίου παραπετάσματα (από παλιά δέρματα ή από χοντρά υφάσματα), για να προστατευθούν οι ναύτες από τα εχθρικά βέλη
προεπεν· προαγορεύω: προειδοποιώ
τάξις: παράταξη
νίσχω: σηκώνω ψηλά -  λιος νίσχει· ανατέλλει
ντανάγω: βγάζω κι εγώ τα πλοία από το λιμάνι, για να αντιμετωπίσω τους αντιπάλους
ψέ: αργά, βράδυ

[24] Λύσανδρος δ τς ταχίστας τν νεν κέλευσεν πεσθαι τος θηναίοις, πειδν δ κβσι, κατιδόντας τι ποιοσιν ποπλεν κα ατ ξαγγελαι. Κα ο πρότερον ξεβίβασεν κ τν νεν πρν αται κον. Τατα δ’ ποίει τέτταρας μέρας· κα ο θηναοι πανήγοντο.
Μετάφραση: Ο Λύσανδρος εν τω μεταξύ έδωσε διαταγή στα πιο γρήγορα από τα πλοία του να παρακολουθήσουν τους Αθηναίους και αφού παρατηρήσουν τι κάνουν, όταν αποβιβαστούν, να φύγουν και να του δώσουν αναφορά. Και δεν αποβίβασε τους στρατιώτες του προτού γυρίσουν αυτά. Και το ίδιο επαναλάμβανε για τέσσερις μέρες, ενώ οι Αθηναίοι εξακολουθούσαν να ανοίγονται εναντίον του.

πομαί τινι: ακολουθώ κάποιον
πειδάν κβσι: δηλ. οι Αθηναίοι
ξαγγελαι ατ: να ανακοινώσουν σ’ αυτόν, δηλ. στον Λύσανδρο
πρν αται κον: παρά μόνο αφού ήρθαν αυτές (δηλ. οι τριήρεις που είχε στείλει για να κατασκοπεύουν)

[25] λκιβιάδης δ κατιδν κ τν τειχν τος μν θηναίους ν αγιαλ ρμοντας κα πρς οδεμι πόλει, τ δ’ πιτήδεια κ Σηστο μετιόντας πεντεκαίδεκα σταδίους π τν νεν, τος δ πολεμίους ν λιμένι κα πρς πόλει χοντας πάντα, οκ ν καλ φη ατος ρμεν, λλ μεθορμίσαι ες Σηστν παρνει πρός τε λιμένα κα πρς πόλιν· ο ντες ναυμαχήσετε, φη, ταν βούλησθε. [26] Ο δ στρατηγοί, μάλιστα δ Τυδες κα Μένανδρος, πιέναι ατν κέλευσαν· ατο γρ νν στρατηγεν, οκ κενον. Κα μν χετο.
Μετάφραση: Ο Αλκιβιάδης παρατηρώντας ψηλά από τα τείχη του ότι οι Αθηναίοι ήταν αγκυροβολημένοι σε ακτή χωρίς λιμάνι και μακριά από κάποια πόλη και ότι προμηθεύονταν τα τρόφιμά τους από τη Σηστό που απείχε δεκαπέντε στάδια από τα πλοία, ενώ οι αντίπαλοί τους ήταν μέσα σε λιμάνι και κοντά σε πόλη και έτσι είχαν ό,τι χρειάζονταν, τους είπε ότι δεν είναι αραγμένοι σε καλό μέρος και τους συμβούλευε να μετασταθμεύσουν στη Σηστό όπου θα ήταν μέσα σε λιμάνι και κοντά σε πόλη∙ εκεί σταθμεύοντας, είπε, θα ναυμαχήσετε, όταν εσείς επιλέξετε. Οι στρατηγοί όμως, και κυρίως ο Τυδέας και ο Μένανδρος, τον διέταξαν να φύγει∙ γιατί τώρα αυτοί είναι στρατηγοί και όχι εκείνος. Και ο Αλκιβιάδης αποχώρησε αμέσως.

Σ’ αυτή την παράγραφο φαίνεται χαρακτηριστικά πόσο βοηθούν οι μετοχές για να δοθεί -πέρα από τη σαφήνεια- και το βάθος των ενεργειών: ο Ξενοφών οργανώνει τον λόγο του έτσι ώστε να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή σαφήνεια και συντομία. Τα δεδομένα στα οποία στηρίζει ο Αλκιβιάδης τις απόψεις του και τις συμβουλές του (οκ ν καλ φη..., παρνει, φη) δηλώνονται με μετοχές: κατιδών... ρμοντας... μετιόντας... χοντας). Η απεγνωσμένη προσπάθειά του να πείσει τους Αθηναίους στρατηγούς να αλλάξουν λιμάνι δηλώνεται και με τη χρήση του Παρατατικού (παρνει) και κυρίως με την ξαφνική χρησιμοποίηση του ζωντανού ευθέος λόγου (ο ντες ναυμαχήσετε, φη, ταν βούλησθε), στον οποίο περικλείεται και το βασικό του επιχείρημα.

λκιβιάδης κατιδν κ τν τειχν: Ο Αλκιβιάδης, μετά την καθαίρεση και την αυτοεξορία του, είχε εγκατασταθεί σε ιδιόκτητο πύργο, κοντά στη Σηστό.

αγιαλός: ανοιχτή, αμμώδης παραλία (γιαλός)
ρμ (-έω) (<ρμος): αράζω, αγκυροβολώ
μεθορμίζω (<ρμος): μετακινούμαι σε άλλο αγκυροβόλι
μετιόντας· μέτειμι (μετέρχομαι): αναζητώ, ψάχνω να βρω
πιέναι· πειμι: απέρχομαι, φεύγω
χετο· οχομαι: σηκώνομαι και φεύγω

[27] Λύσανδρος δ’, πε ν μέρα πέμπτη πιπλέουσι τος θηναίοις, επε τος παρ’ ατο πομένοις, πν κατίδωσιν ατος κβεβηκότας κα σκεδασμένους κατ τν Χερρόνησον, (περ ποίουν πολ μλλον καθ’ κάστην μέραν, τά τε σιτία πόρρωθεν νούμενοι κα καταφρονοντες δ το Λυσάνδρου, τι οκ ντανγεν), ποπλέοντας τομπαλιν παρ’ ατν ραι σπίδα κατ μέσον τν πλον. Ο δ τατα ποίησαν ς κέλευσε.
Μετάφραση: Ο Λύσανδρος, την πέμπτη πια μέρα που οι Αθηναίοι έπλεαν εναντίον του, έδωσε εντολή σ’ αυτούς που κατά διαταγή του τους παρακολουθούσαν, όταν τους δουν να έχουν αποβιβαστεί και διασκορπιστεί σε όλη τη Χερσόνησο (πράγμα που έκαναν κάθε μέρα και περισσότερο, γιατί και τα τρόφιμά τους τα αγόραζαν από μακριά και υποτιμούσαν τον Λύσανδρο, επειδή δεν έβγαινε από το λιμάνι να τους αντιμετωπίσει) να πλεύσουν αμέσως πίσω προς αυτόν και στη μέση της διαδρομής να υψώσουν ασπίδα. Και αυτοί εκτέλεσαν τις εντολές του.

ο πόμενοι (τος θηναίοις) παρ’ ατο: αυτοί που ακολουθούσαν, που κατασκόπευαν (τους Αθηναίους) κατά διαταγή του
σκεδασμένους· σκεδάννυμαι: διασκορπίζομαι
πόρρωθεν: από μακριά
νομαι (-έομαι): ψωνίζω, αγοράζω
ποπλέοντας: (υποκ.) τος πομένους τος θηναίοις: τους κατασκόπους· ποπλέοντας τομπαλιν παρ’ ατόν: επιστρέφοντας με τα πλοία προς αυτόν
αρω σπίδα: (ναυτικό σήμα) σηκώνω ψηλά μια ασπίδα
κατ μέσον τν πλον: στο μέσο της απόστασης, της διαδρομής

[28] Λύσανδρος δ’ εθς σήμηνε τν ταχίστην πλεν, συμπαρει δ κα Θώραξ τ πεζν χων. Κόνων δ δν τν πίπλουν, σήμηνεν ες τς νας βοηθεν κατ κράτος. Διεσκεδασμένων δ τν νθρώπων, α μν τν νεν δίκροτοι σαν, α δ μονόκροτοι, α δ παντελς κεναί· δ Κόνωνος κα λλαι περ ατν πτ πλήρεις νήχθησαν θρόαι κα Πάραλος, τς δ’ λλας πάσας Λύσανδρος λαβε πρς τ γ. Τος δ πλείστους νδρας ν τ γ συνέλεξεν· ο δ κα φυγον ες τ τειχύδρια.
Μετάφραση: Ο Λύσανδρος, στη συνέχεια έκανε σήμα να πλεύσει ο στόλος ολοταχώς, ενώ ταυτόχρονα ακολουθούσε από την παραλία ο Θώρακας με το πεζικό. Ο Κόνωνας βλέποντας την επίθεση του εχθρικού στόλου σήμανε να τρέξουν οι άνδρες τάχιστα στα πλοία. Καθώς όμως οι άνδρες ήταν διασκορπισμένοι, άλλα από τα πλοία βρέθηκαν με δυο σειρές κωπηλάτες, άλλα με μία και άλλα εντελώς άδεια. Μόνο το πλοίο του Κόνωνα και άλλα επτά που ήταν γύρω του πλήρως επανδρωμένα και η Πάραλος ανοίχτηκαν όλα μαζί στο πέλαγος. Όλα τα άλλα ο Λύσανδρος τα κατέλαβε κοντά στην ακτή. Ενώ τους περισσότερους άντρες τους μάζεψε από τη στεριά, και κάποιοι μόνον ξέφυγαν στα οχυρώματα.

Πάραλος (νας): Το ένα από τα δύο ταχύπλοα, ιερά πλοία των Αθηναίων (το άλλο ήταν η Σαλαμινία) που χρησιμοποιούσαν για διπλωματικές και άλλες (όχι πολεμικές) αποστολές.

συμπαρει· συμπάρειμι: συμπορεύομαι, πηγαίνω μαζί
βοηθ κατ κράτος ες τς νας: τρέχω αμέσως στα πλοία
πίπλους: η επιθετική κίνηση του στόλου των αντιπάλων
μονόκροτοι, δίκροτοι, πλήρεις (νες): μέσα στη σύγχυση που επικράτησε από την επίθεση των Σπαρτιατών άλλες από τις αθηναϊκές τριήρεις βρέθηκαν με μια σειρά κωπηλάτες (μονόκροτοι), άλλες με δυο σειρές (δίκροτοι), άλλες τελείως άδειες (κεναί) και μόνο οκτώ με τα πληρώματά τους στη θέση τους (πλήρεις).
πρς τ γ: στην ακτή
συνέλεξεν· συλλέγω: συγκεντρώνω, «πιάνω» — ειρωνική χρήση του ρήματος, αφού ο Λύσανδρος έπιασε (σαν ψάρια) τους ναύτες στη στεριά
τειχύδριον: μικρό οχυρό — υποκοριστικό της λ. τείχος

[29] Κόνων δ τας ννέα ναυσ φεύγων, πε γνω τν θηναίων τ πράγματα διεφθαρμένα, κατασχν π τν βαρνίδα τν Λαμψάκου κραν λαβεν ατόθεν τ μεγάλα τν Λυσάνδρου νεν στία, κα ατς μν κτ ναυσν πέπλευσε παρ’ Εαγόραν ες Κύπρον, δ Πάραλος ες τς θήνας παγγελοσα τ γεγονότα.
[30] Λύσανδρος δ τάς τε νας κα τος αχμαλώτους κα τλλα πάντα ες Λάμψακον πήγαγεν, λαβε δ κα τν στρατηγν λλους τε κα Φιλοκλέα κα δείμαντον. ι δ’ μέρ τατα κατειργάσατο, πεμψε Θεόπομπον τν Μιλήσιον λστν ες Λακεδαίμονα παγγελοντα τ γεγονότα, ς φικόμενος τριταος πήγγειλε.
Μετάφραση: Ο Κόνωνας φεύγοντας με τα εννέα πλοία, επειδή κατάλαβε ότι η υπόθεση είχε χαθεί για τους Αθηναίους, πιάνοντας με τα πλοία στην Αβαρνίδα, το ακρωτήριο της Λαμψάκου πήρε τα μεγάλα ιστία των σπαρτιατικών πλοίων που τα είχε αφήσει εκεί ο Λύσανδρος και ο ίδιος με τα οκτώ πλοία κατευθύνθηκε προς τον Ευαγόρα στην Κύπρο, ενώ η Πάραλος προς την Αθήνα για να αναγγείλει τα γεγονότα.
Ο Λύσανδρος μετέφερε τα πλοία και τους αιχμαλώτους και όλα τα άλλα στη Λάμψακο, είχε συλλάβει μάλιστα και άλλους από τους στρατηγούς και μεταξύ αυτών και τον Φιλοκλή και τον Αδείμαντο. Και την ίδια μέρα της επιτυχίας του έστειλε στη Λακεδαίμονα τον Θεόπομπο τον Μιλήσιο πειρατή για να αναγγείλει τα γεγονότα, ο οποίος έφτασε σε τρεις ημέρες και έφερε την είδηση.

Εαγόρας: Ο σημαντικότερος βασιλιάς της Κύπρου (411-373 π.Χ.), σύμμαχος των Αθηναίων
Θεόπομπον τν Μιλήσιον λστν: Η πειρατεία ήταν διαδεδομένη στην αρχαιότητα και περισσότερο σε περιόδους ταραγμένες. Ακόμη και αν η συνεργασία του Μιλήσιου πειρατή δεν ήταν «εθελοντική», οι Σπαρτιάτες αυτή την περίοδο του πολέμου, είχαν αρκετά χρήματα, για να πληρώσουν μισθοφόρους, αλλά και για να εξαγοράζουν όσους θα τους φαίνονταν χρήσιμοι. Ο νέος Πέρσης διοικητής της περιοχής, ο Κύρος, έδωσε μεγάλα χρηματικά ποσά στον Λύσανδρο.

διαφθείρονται τ πράγματα τν θηναίων: καταστρέφονται οι Αθηναίοι
κατέχω (αμτβ.): (ως ναυτικός όρος) προσορμίζομαι
κρα τς Λαμψάκου: το ακρωτήριο
δ’ μέρα: την ημέρα κατά την οποία, την ίδια μέρα που...
τριταος φικόμενος: αφού έφτασε μετά από τρεις μέρες

[31] Μετ δ τατα Λύσανδρος θροίσας τος συμμάχους κέλευσε βουλεύεσθαι περ τν αχμαλώτων. νταθα δ κατηγορίαι γίγνοντο πολλα τν θηναίων, τε δη παρενενομήκεσαν κα ψηφισμένοι σαν ποιεν, ε κρατήσειαν τ ναυμαχί, τν δεξιν χερα ποκόπτειν τν ζωγρηθέντων πάντων, κα τι λαβόντες δύο τριήρεις, Κορινθίαν κα νδρίαν, τος νδρας ξ ατν πάντας κατακρημνίσειαν. Φιλοκλς δ’ ν στρατηγς τν θηναίων, ς τούτους διέφθειρεν. 
[32] λέγετο δ κα λλα πολλά, κα δοξεν ποκτεναι τν αχμαλώτων σοι σαν θηναοι πλν δειμάντου, τι μόνος πελάβετο ν τ κκλησί το περ τς ποτομς τν χειρν ψηφίσματος· τιάθη μέντοι πό τινων προδοναι τς νας. Λύσανδρος δ Φιλοκλέα πρτον ρωτήσας, ς τος νδρίους κα Κορινθίους κατεκρήμνισε, τί εη ξιος παθεν ρξάμενος ες λληνας παρανομεν, πέσφαξεν.
ΜετάφρασηΜετά από αυτές τις ενέργειες συγκάλεσε συνέλευση των συμμάχων και τους έθεσε ως θέμα να αποφασίσουν για την τύχη των αιχμαλώτων. Στη συγκέντρωση ακούστηκαν πολλές κατηγορίες εναντίον των Αθηναίων και για όσες παραβιάσεις του πολεμικού δικαίου είχαν ήδη διαπράξει και για όσα είχαν με ψηφοφορία αποφασίσει να κάνουν, αν νικήσουν στη ναυμαχία, να κόψουν δηλαδή το δεξί χέρι όλων όσοι αιχμαλωτίζονταν, και επειδή, όταν κατέλαβαν δύο τριήρεις, μια Κορινθιακή και μια Ανδριώτικη, πέταξαν όλο το πλήρωμά τους στη θάλασσα. Και ήταν ο Φιλοκλής ο στρατηγός των Αθηναίων που διέταξε την εκτέλεσή τους.
Διατυπώθηκαν κι άλλες πολλές κατηγορίες εναντίον τους και τέλος αποφασίστηκε να σκοτώσουν από τους αιχμαλώτους όσους ήταν Αθηναίοι εκτός από τον Αδείμαντο, γιατί ήταν ο μόνος στη συνέλευση που εναντιώθηκε στο ψήφισμα για το κόψιμο των χεριών των αιχμαλώτων∙ όμως κατηγορήθηκε από κάποιους αργότερα ότι πρόδωσε τον στόλο. Και ο Λύσανδρος αφού πρώτα ρώτησε τον Φιλοκλή, (ο οποίος έριξε στη θάλασσα τους Ανδρίους και τους Κορινθίους) τι αξίζει να πάθει αφού ήταν αυτός που ξεκίνησε τα εγκλήματα πολέμου εις βάρος των Ελλήνων, τον κατέσφαξε.

παρενενομήκεσαν: Δηλ. οι Αθηναίοι πρβλ. 32 ρξάμενος ες λληνας παρανομεν· δηλ. ο Φιλοκλής· η «παρανομία» έγκειται όχι σε παράβαση γραπτών νόμων ή συμφωνιών μεταξύ των εμπολέμων, αλλά στην παραβίαση άγραφων νόμων, καθιερωμένων, πανελλήνια, θεσμών για την τύχη ομήρων και αιχμαλώτων. Γι’ αυτό κατηγορήθηκαν οι Αθηναίοι και ειδικότερα ο Φιλοκλής ως εγκληματίες πολέμου.
τν δεξιάν χερα ποκόπτειν τν ζωγρηθέντων πάντων: Άλλες πηγές, όπως ο Πλούταρχος (Λύσανδρος, κεφ. 9) αναφέρουν ότι οι Αθηναίοι είχαν αποφασίσει να κόψουν όχι το χέρι αλλά τον αντίχειρα του δεξιού χεριού, ώστε όσοι θα συλλαμβάνονταν αιχμάλωτοι να μην μπορούν να πιάσουν δόρυ (επομένως να μην μπορούν να ξαναπολεμήσουν), αλλά να μπορούν να κρατούν το κουπί (ώστε να χρησιμοποιηθούν ως κωπηλάτες στα αθηναϊκά πλοία, σε καταναγκαστικά έργα).
σοι σαν θηναοι: Μόνο οι Αθηναίοι καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν. Οι άλλοι, από συμμαχικές πόλεις και μισθοφόροι, αφέθηκαν να γυρίσουν στις πόλεις τους. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των μελετητών του Ξενοφώντα, με βάση τις αρχαίες πηγές, φαίνεται ότι ο αριθμός των εκτελεσθέντων ήταν τουλάχιστον τρεις χιλιάδες.
μόνος πελάβετο... ψηφίσματος: Ο Αδείμαντος ήταν ο μόνος από τους ρήτορες/πολιτικούς που αντιτάχθηκαν στη σκληρή και απάνθρωπη πρόταση του ακρωτηριασμού των αντιπάλων. Η πρόταση όμως εγκρίθηκε από τη συνέλευση, αλλά βέβαια δεν εφαρμόστηκε, γιατί βρέθηκαν οι Αθηναίοι στη θέση του ηττημένου. Το ψήφισμα πάντως απέβλεπε στο να ανακόψει το ρεύμα των λιποτακτών και αυτών που προσχωρούσαν στις τάξεις του σπαρτιατικού, ναυτικού δελεασμένοι από τα χρήματα του Κύρου.
τιάθη μέντοι πό τινων προδοναι τς νας: Ο Αδείμαντος γλύτωσε τη θανατική καταδίκη λόγω της ανθρώπινης στάσης που τήρησε κατά την έγκριση του ψηφίσματος. Ο Ξενοφών καταγράφει όμως και μια άλλη εξήγηση: κατηγορήθηκε όμως από μερικούς ότι πρόδωσε (στους Λακεδαιμονίους) τον στόλο (των Αθηναίων): Η διάδοση αυτή, ότι δηλ. η ήττα στους Αιγός ποταμούς ήταν αποτέλεσμα προδοσίας, βρήκε μεγάλη απήχηση στην κοινή γνώμη της Αθήνας.

Το πρώτο κεφάλαιο του Β' βιβλίου των «λληνικών» κλείνει με τον θρίαμβο του Λυσάνδρου και την εκτέλεση των Αθηναίων αιχμαλώτων. Χαρακτηριστική και απάνθρωπη είναι η τελευταία λέξη του κεφαλαίου: πιστολεύς του Σπαρτιατικού στόλου έσφαξε με τα ίδια του τα χέρια τον Αθηναίο στρατηγό Φιλοκλή. Ο Ξενοφών χρησιμοποιεί σύντομες περιόδους (η σύνδεση με τον μεταβατικό δέ) και φωτίζει εντυπωσιακές λεπτομέρειες των δραματικών γεγονότων.

ο σύμμαχοι βουλεύονται: οι σύμμαχοι ανταλλάσσουν απόψεις και αποφασίζουν
τε δη παρανενομήκεσαν: (αναφ. αιτιολ. πρότ.) και για εκείνα τα εγκλήματα πολέμου που είχαν ήδη διαπράξει
ζωγρομαι: συλλαμβάνομαι ζωντανός
κρατ τ ναυμαχί: νικώ (τον αντίπαλο) στη ναυμαχία
πιλαμβάνομαι + γεν.: είμαι αντίθετος σε κάτι
ποτομ τν χειρν: αποκοπή, κόψιμο των χεριών
ατιμαί τινα: κατηγορώ κάποιον
ατιμαι πό τινος: κατηγορούμαι από κάποιον


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λατινικά Γ ΛυκείουΘεωρία - Ασκήσεις Συντακτικού - Γραμματική

X