Λατινικά Γ Λυκείου: Ουσιαστικά τρίτης κλίσης

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF

Joel Robison 

Λατινικά Γ Λυκείου: Ουσιαστικά τρίτης κλίσης

[Σύμφωνα με το νέο πρόγραμμα σπουδών 2015-2016] 

Αρσενικά - Θηλυκά
uxor                 uxores              timor              timores
uxoris              uxorum            timoris           timorum
uxori                uxoribus          timori            timoribus
uxorem            uxores              timorem        timores
uxor                 uxores               timor             timores
uxore               uxoribus          timore            timoribus

miles                milites              lex                   leges
militis              militum            legis                legum
militi                militibus          legi                  legibus
militem            milites              legem             leges
miles                milites              lex                   leges
milite               militibus          lege                 legibus

eques               equites              magnitudo                  magnitudines
equitis              equitum           magnitudinis              magnitudinum
equiti               equitibus          magnitudini                magnitudinibus
equitem           equites             magnitudinem            magnitudines
eques               equites              magnitudo                  magnitudines
equite              equitibus          magnitudine               magnitudinibus

Αρσενικά με ομαλή κλίση:
iudex - iudicis (αρσ. = δικαστής) 6 
speculator - speculatoris (αρσ. = ανιχνευτής, κατάσκοπος) 7 
miles - militis (αρσ. = στρατιώτης) 7, 13, 20, 31, 45    
dux - ducis (αρσ. = αρχηγός, στρατηγός) 11, 21, 31, 34   
rex - regis (αρσ. = βασιλιάς) 13 
imperator - imperatoris (αρσ. = στρατηγός) 13, 20, 29  
terror - terroris (αρσ. = τρόμος) 13, 14  
homo - hominis (αρσ. = άνθρωπος) 14, 15, 24, 27, 34     
timor - timoris (αρσ. = φόβος) 14 
pes - pedis (αρσ. = πόδι) 15, 20 
mercator - mercatoris (αρσ. = έμπορος) 15 
rumor - rumoris (αρσ. = φήμηνέα) 20 
insidiator - insidiatoris (αρσ. = συνωμότηςδολοφόνος) 20 
commilito - commilitonis (αρσ. = συστρατιώτηςσύντροφος) 20 
dictator - dictatoris (αρσ. = δικτάτορας) 21 
victor - victoris (αρσ. = νικητής) 29
sutor - sutoris (αρσ. = παπουτσής) 29 
consul - consulis (αρσ. = ύπατος) 31
praedo - praedonis (αρσ. = ληστής) 34 
locuples - locupletis (αρσ. = πλούσιος) 36 
mos - moris (αρσ. = έθιμο) 38
ordo - ordinis (αρσ. = τάξη) 42 
ex(s)ul - ex(s)ulis (αρσ. = εξόριστος) 43 
eques - equitis (αρσ. = ιππέας) 45 

Θηλυκά με ομαλή κλίση:
libertas - libertatis (θηλ. = ελευθερία) 6  [Σύμφωνα με το study4exams: (Γενική πληθυντικού libertatum και libertatium).]
lex - legis (θηλ. = νόμος) 6 
legio - legionis (θηλ. = λεγεώνα) 7, 21, 45   
ratio - rationis (θηλφύσηλογική) 13 
magnitudo - magnitudinis (θηλ. = μέγεθος) 14 
venatio - venationis (θηλ. = κυνήγι) 15 
nex - necis (θηλ. = θάνατος) 15 
potestas - potestatis (θηλ. = δύναμη, εξουσία) 15  
vox - vocis (θηλ. = φωνή) 24, 34, 38   
arbor - arboris (θηλ. = δέντρο) 25 
salutatio - salutationis (θηλ. = χαιρετισμός) 29 
virtus - virtutis (θηλ. = ανδρεία) 31, 34  
cupiditas - cupiditatis (θηλ. = επιθυμία) 31 
legatio - legationis (θηλ. = πρεσβεία) 36 
paupertas - paupertatis (θηλ. = φτώχεια) 36 
uxor - uxoris (θηλη σύζυγος) 38 
soror - sororis (θηλ. = αδελφή) 38 
coniuratio - coniurationis (θηλ. = συνωμοσία) 42
auctoritas - auctoritatis (θηλ. = κύροςεπιρροή) 42
servitus - servitutis (θηλ. = σκλαβιά) 43 
caritas - caritatis (θηλαγάπη) 44 
simulatio - simulationis (θηλ. υποκρισία) 44 

Είναι και αρσενικά και θηλυκά τα ακόλουθα:
interpres - interpretis (αρσ. & θηλ. = ερμηνευτής) 6 
coniu(n)x - coniugis (αρσ. & θηλ. = σύζυγος) 43 

Ουδέτερα

ius        iura                   pondus               pondera
iuris     iurum               ponderis             ponderum
iuri       iuribus             ponderi               ponderibus
ius        iura                   pondus               pondera
ius        iura                   pondus               pondera
iure      iuribus             pondere              ponderibus

flumen        flumina
fluminis      fluminum
flumini       fluminibus
flumen       flumina
flumen       flumina
flumine      fluminibus 

Ουδέτερα με ομαλή κλίση:
corpus - corporis (ουδ. = σώμα) 6
nomen - nominis (ουδ. = όνομα) 14, 20, 21, 27   
caput - capitis (ουδ. = κεφάλι, θανατική ποινή) 14 
flumen - fluminis (ουδ. = ποταμός) 15, 21  
ius - iuris (ουδ. = δίκαιο) 21 
discrimen - discriminis (ουδ. = κίνδυνος) 25 
certamen - certaminis (ουδ. = αγώνας) 31
genus - generis (ουδ. = γενιά) 31
pondus - ponderis (ουδ. = βάρος) 36 
omen - ominis (ουδ. = οιωνός) 38
tempus - temporis (ουδ. = χρόνος) 44 

Κύρια ονόματα (Δεν έχουν πληθυντικό αριθμό)

Caesar - Caesaris (αρσ. = ο Καίσαρας) 7, 29, 45   
Hannibal - Hannibalis (αρσ. = ο Αννίβας) 11 
Alpes - Alpium (θηλ. = οι Άλπεις) 11 
Scipio - Scipionis (αρσ. = ο Σκιπίωνας) 11, 34  
Cato - Catonis (αρσ. = Κάτωνας) 25 
Carthago - Carthaginis (θηλ. = Καρχηδόνα) 25 
Cicero - Ciceronis (αρσ. = ο Κικέρωνας) 45 

Ουσιαστικά που δηλώνουν αφηρημένες έννοιες και δε σχηματίζουν πληθυντικό (singularia tantum)

aequitas aequitatis (θηλ. = ισότητα, δικαιοσύνη) 6 
frugalitas - frugalitatis (θηλ. = ολιγάρκεια) 36 
salus - salutis (θηλ. = σωτηρία) 31, 45  

salus
salutis
saluti
salutem
salus
salute 

Ουσιαστικά που δε σχηματίζουν ενικό αριθμό (pluralia tantum)

moenia - moenium (ουδτείχη) 43 
penates - penatium (αρσ= οι εφέστιοι θεοί) 43 
Samnites - Samnitium (οι Σαμνίτες) [Αιτ. πληθ. σε es & is]  Στο σχολικό βιβλίο δίνεται μόνο σε πληθυντικό αριθμό. Στο Λατινοελληνικό Λεξικό του Στέφανου Κουμανούδη δίνεται και ο ενικός αριθμός Samnis-Samnitis. Ο τύπος του ενικού συναντάται και στη σχολική γραμματική. 36 
opes - opum (θηλ. = στρατιωτικές δυνάμεις) Σύμφωνα με το σχολικό βιβλίο έχει μόνο πληθυντικό αριθμό. Εντούτοις, στο Λατινοελληνικό Λεξικό του Στέφανου Κουμανούδη δίνονται και τρεις τύποι του ενικού αριθμού. 25 
Ετερόσημο ((ops), opis = βοήθεια, opesum = οι δυνάμεις)

--                      opes
opis                  opum
--                      opibus
opem               opes
--                      opes
ope                  opibus

Ελλειπτικά Ουσιαστικά
forte (επίρρημα = τυχαία) Από το ουσιαστικό fors – fortis. Εύχρηστο μόνο στην αφαιρετική ενικού. 34, 44  

vis, -- (θηλ. = δύναμη) 7, 11, 31  

vis        vires
--          virium
--          viribus
vim      vires & viris
--          vires
vi         viribus

Ισοσύλλαβα ουσιαστικά (Γενική πληθυντικού σε -ium Αιτιατική πληθυντικού σε -es & is)

hostis               hostes
hostis               hostium
hosti                 hostibus
hostem             hostes & hostis
hostis               hostes
hoste                hostibus

hostis - hostis (αρς. = εχθρόςαντίπαλος) 7, 25, 31, 43, 45    
collis - collis (αρσ. = λόφος) 7 
caedes - caedis (θηλ. = σφαγή) 7, 20 [Σύμφωνα με το study4exams:  Γενική πληθυντικού caedium και caedum]  
clades - cladis (θηλ. = καταστροφή, συντριβή) 11 
pellis - pellis (θηλ. = δέρμα) 15 
foris - foris (θηλ. = πόρτα) 20, 34 [Το ουσιαστικό απαντά πιο συχνά στον πληθυντικό.]
avis - avis (θηλπουλίΑφαιρενικave & avi 29
postis - postis (αρσ. = παραστάδα) 34 
finis - finis (αρσ. = τέλοςσύνορο) 43 
turris - turris (θηλ. = πύργοςΑιτενικ. turrim Αφαιρενικ. turri 45

turris                turres                           avis                 aves
turris                turrium                        avis                 avium
turri                 turribus                        avi                   avibus
turrim              turres & is                   avem               aves & avis
turris                turres                           avis                  aves
turri                 turribus                        ave & avi         avibus

Neapolis - Neapolis (θηλ. = η Νεάπολη) 5

Neapolis
Neapolis
Neapoli
Neapolim
Neapolis
Neaopoli 

Σχηματίζει την αφαιρετική ενικού σε e & i το ισοσύλλαβο ουσιαστικό:
avis - avis (θηλ. = πουλί) 29 

Ουσιαστικά που το θέμα τους λήγει σε δύο ή περισσότερα σύμφωνα (Γενική πληθυντικού σε –ium Αιτιατική πληθυντικού σε –es & is)

urbs                 urbes                            mors                 mortes
urbis                urbium                         mortis              mortium
urbi                  urbibus                        morti                mortibus
urbem              urbes & urbis             mortem            mortes & mortis         
urbs                 urbes                            mors                 mortes
urbe                 urbibus                        morte               mortibus

mens - mentis (θηλ. = νους) 6, 29 
fons - fontis (αρσ. = πηγή) 6 
gens - gentis (θηλ. = λαόςέθνος) 11 
nox - noctis (θηλ. = νύχταΑφαιρενικ. nocte & noctu 13, 38  
ars - artis (θηλ. = τέχνη) [artes liberales = ελευθέριες σπουδές] 13 
caro - carnis (θηλ. = κρέας) 15  
urbs - urbis (θηλ. = πόλη) 21, 25, 27   
mors - mortis (θηλ = θάνατος) 31, 43  
adulescens - adulescentis (αρσ. = νεαρός) 31 
lac - lactis (ουδ= γάλα) [Δεν σχηματίζει πληθυντικό] 15 

nox                             noctes
noctis                         noctium
nocti                           noctibus
noctem                       noctes / noctis
nox                              noctes
nocte / noctu             noctibus

Σε αντίθεση με τους κανόνες, σχηματίζουν κανονικά τον πληθυντικό τα ουσιαστικά:
pater - patris (αρσ. = πατέρας) 25 [Αλλάζει σημασία στον πληθυντικό] 
sedes - sedis (θηλ. = θέση) 38 
mater - matris (θηλ= μητέρα) 43 

Σχηματίζουν τη γενική πληθυντικού σε -um & -ium τα ακόλουθα ουσιαστικά:
civitas - civitatis (θηλ= πολιτεία) 6, 15, 21   
aetas - aetatis (θηλ. = ηλικία) 20, 27
[Στο study4exams δίνεται η ακόλουθη σημείωση: Γενική πληθυντικού aetatum & aetatium άρα και αιτιατική -es/-is, όπως και το civitas.]

aetas                aetates
aetatis             aetatum & aetatium
aetati               aetatibus
aetatem           aetates 
aetas                aetates
aetate              aetatibus

Αλλάζουν σημασία στον πληθυντικό τα ακόλουθα ουσιαστικά:
pater - patris (αρσ. = πατέρας) Στον πληθυντικό: patres – patrum (= πατρίκιοι, βουλευτές, γερουσία) [patres conscripti = οι Συγκλητικοί] 25 

Το αρσενικό 
elephantus (= ελέφαντας) ανήκει στα αφθονούντα και κλίνεται σε δύο διαφορετικές κλίσεις (Β + Γ) (11)
elephantus - elephanti 
elepha(n)s - elephantis



2 σχόλια:

Hopes Cozy Corner είπε...

Μου εχει φαει την πιστη αυτη η κλιση..

Κωνσταντίνος Μάντης είπε...

Θέλει υπομονή και αρκετές επαναλήψεις.

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λατινικά Γ ΛυκείουΘεωρία - Ασκήσεις Συντακτικού - Γραμματική

X