Νέα ελληνικά: Αναλυτική κλίση ρήματος «μισθώνω»

Chungkong Art
 
Νέα ελληνικά: Αναλυτική κλίση ρήματος «μισθώνω»
 
Ενεργητική φωνή
 
Ενεστώτας
Οριστική
μισθώνω, μισθώνεις, μισθώνει, μισθώνουμε, μισθώνετε, μισθώνουν (ή μισθώνουνε)
Υποτακτική
να μισθώνω, να μισθώνεις, να μισθώνει, να μισθώνουμε, να μισθώνετε, να μισθώνουν (ή να μισθώνουνε)
Προστακτική
β΄ ενικό: μίσθωνε – β΄ πληθυντικό: μισθώνετε
Μετοχή
μισθώνοντας
 
Παρατατικός
Οριστική
μίσθωνα, μίσθωνες, μίσθωνε, μισθώναμε, μισθώνατε, μίσθωναν ή μισθώνανε
 
Αόριστος
Οριστική
μίσθωσα, μίσθωσες, μίσθωσε, μισθώσαμε, μισθώσατε, μίσθωσαν ή μισθώσανε
Υποτακτική
να μισθώσω, να μισθώσεις, να μισθώσει, να μισθώσουμε, να μισθώσετε, να μισθώσουν (ή να μισθώσουνε)
Προστακτική
β΄ ενικό: μίσθωσε – β΄ πληθυντικό: μισθώστε
 
Εξακολουθητικός Μέλλοντας
Οριστική
θα μισθώνω, θα μισθώνεις, θα μισθώνει, θα μισθώνουμε, θα μισθώνετε, θα μισθώνουν (ή θα μισθώνουνε)
 
Συνοπτικός Μέλλοντας
Οριστική
θα μισθώσω, θα μισθώσεις, θα μισθώσει, θα μισθώσουμε, θα μισθώσετε, θα μισθώσουν (ή θα μισθώσουνε)
 
Συντελεσμένος Μέλλοντας
Οριστική
θα έχω μισθώσει, θα έχεις μισθώσει, θα έχει μισθώσει, θα έχουμε μισθώσει, θα έχετε μισθώσει, θα έχουν(ε) μισθώσει
 
Παρακείμενος
Οριστική
έχω μισθώσει, έχεις μισθώσει, έχει μισθώσει, έχουμε μισθώσει, έχετε μισθώσει, έχουν(ε) μισθώσει
Υποτακτική
να έχω μισθώσει, να έχεις μισθώσει, να έχει μισθώσει, να έχουμε μισθώσει, να έχετε μισθώσει, να έχουν(ε) μισθώσει
Μετοχή
έχοντας μισθώσει
 
Υπερσυντέλικος
Οριστική
είχα μισθώσει, είχες μισθώσει, είχε μισθώσει, είχαμε μισθώσει, είχατε μισθώσει, είχαν(ε) μισθώσει
 
Παθητική φωνή
 
Ενεστώτας
Οριστική
μισθώνομαι, μισθώνεσαι, μισθώνεται, μισθωνόμαστε, μισθώνεστε, μισθώνονται
Υποτακτική
να μισθώνομαι, να μισθώνεσαι, να μισθώνεται, να μισθωνόμαστε, να μισθώνεστε, να μισθώνονται
Προστακτική
β΄ πληθυντικό: μισθώνεστε
Μετοχή
---
 
Παρατατικός
Οριστική
μισθωνόμουν, μισθωνόσουν, μισθωνόταν, μισθωνόμαστε, μισθωνόσαστε, μισθώνονταν
(& μισθωνόμουνα, μισθωνόσουνα, μισθωνότανε, μισθωνόμασταν, μισθωνόσασταν, μισθωνόντουσαν)
 
Αόριστος
Οριστική
μισθώθηκα, μισθώθηκες, μισθώθηκε, μισθωθήκαμε, μισθωθήκατε, μισθώθηκαν (ή μισθωθήκανε)
Υποτακτική
να μισθωθώ, να μισθωθείς, να μισθωθεί, να μισθωθούμε, να μισθωθείτε, να μισθωθούν (ή να μισθωθούνε)
Προστακτική
β΄ ενικού: μισθώσου - β΄ πληθυντικό: μισθωθείτε
 
Εξακολουθητικός Μέλλοντας
Οριστική
θα μισθώνομαι, θα μισθώνεσαι, θα μισθώνεται, θα μισθωνόμαστε, θα μισθώνεστε, θα μισθώνονται
 
Συνοπτικός Μέλλοντας
Οριστική
θα μισθωθώ, θα μισθωθείς, θα μισθωθεί, θα μισθωθούμε, θα μισθωθείτε, θα μισθωθούν (ή θα μισθωθούνε)
 
Συντελεσμένος Μέλλοντας
Οριστική
θα έχω μισθωθεί, θα έχεις μισθωθεί, θα έχει μισθωθεί, θα έχουμε μισθωθεί, θα έχετε μισθωθεί, θα έχουν(ε) μισθωθεί
 
Παρακείμενος
Οριστική
έχω μισθωθεί, έχεις μισθωθεί, έχει μισθωθεί, έχουμε μισθωθεί, έχετε μισθωθεί, έχουν(ε) μισθωθεί
Υποτακτική
να έχω μισθωθεί, να έχεις μισθωθεί, να έχει μισθωθεί, να έχουμε μισθωθεί, να έχετε μισθωθεί, να έχουν(ε) μισθωθεί
Μετοχή
μισθωμένος, μισθωμένη, μισθωμένο
 
Υπερσυντέλικος
Οριστική
είχα μισθωθεί, είχες μισθωθεί, είχε μισθωθεί, είχαμε μισθωθεί, είχατε μισθωθεί, είχαν(ε) μισθωθεί
 
Σημειώσεις
μισθώνω: μισθώνω, μισθωτής – εκμισθώνω, εκμισθωτής.
Η διαφορά σημασίας των όρων αυτών, που αναφέρονται στην ενοικίαση ακινήτου, δεν είναι πάντοτε ευδιάκριτη στους ομιλητές. Σε αυτό συμβάλλει επιπλέον το ρήμα (ε)νοικιάζω, το οποίο μπορεί να αναφέρεται τόσο στον ενοικιαστή όσο και στον ιδιοκτήτη τού ακινήτου, καθώς σημαίνει είτε «μένω / χρησιμοποιώ ως ενοικιαστής» είτε «διαθέτω προς ενοικίαση».  
Επομένως, είναι χρήσιμο να αποσαφηνιστούν οι όροι που αρμόζουν σε κάθε μια από τις δύο αυτές ιδιότητες. Συγκεκριμένα:  
Ιδιοκτήτης: Ο ιδιοκτήτης εκμισθώνει το ακίνητό του και αποκαλείται επίσης εκμισθωτής.  
Ενοικιαστής: Ο ενοικιαστής μισθώνει το ακίνητο που του παραχωρείται και αποκαλείται επίσης μισθωτής.  
Ας σημειωθεί, τέλος, ότι το ίδιο το ακίνητο που ενοικιάζεται αποκαλείται (στο σχετικό συμβόλαιο) μίσθιο, ενώ το ποσό που συμφωνήθηκε να καταβάλλεται ως ενοίκιο αποκαλείται μίσθωμα.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ Ο ιδιοκτήτης εκμισθώνει. Ο ενοικιαστής μισθώνει.
 
Πηγή σημειώσεων: Γ. Μπαμπινιώτη, Λεξικό των δυσκολιών και των λαθών στη χρήση της ελληνικής, Κέντρο Λεξικολογίας.

Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Κείμενο 21 (XXI) [Συντακτικές μετατροπές]

Flo Karp
 
Λατινικά Γ΄ Λυκείου: Κείμενο 21 (XXI) [Συντακτικές μετατροπές]
 
Πώς πήρε το όνομά του το Pisaurum
Brenno duce Galli, apud Alliam flumen delētis legiōnibus Rōmanōrum, evertērunt urbem Romam praeter Capitōlium, pro quo immensam pecuniam accepērunt. Turn Camillus, qui diu apud Ardeam in exilio fuerat propter Vēientānam praedam non aequo iure divīsam, absens dictātor est factus; is Gallos iam abeuntes secūtus est: quibus interemptis aurum omne recēpit. Quod illic appensum civitāti nomen dedit: nam Pisaurum dicitur, quod illic aurum pensātum est. Post hoc factum rediit in exilium, unde tamen rogātus reversus est.
 
Συντακτικές μετατροπές
 
Μετατροπή ενεργητικής σύνταξης σε παθητική
 
Galli evertērunt urbem Romam. = Urbs Roma a Gallis eversa est.
Διευκρινίσεις: Το αντικείμενο του ενεργητικού ρήματος («urbem Romam») μετατρέπεται σε υποκείμενο του παθητικού σε πτώση ονομαστική («Urbs Roma»). Το ρήμα μεταφέρεται στον ίδιο χρόνο και έγκλιση της παθητικής φωνής («eversa est»), ώστε να συμφωνεί στον αριθμό και το πρόσωπο με το νέο υποκείμενο. Το υποκείμενο του ενεργητικού ρήματος («Galli») μετατρέπεται σε ποιητικό αίτιο με την πρόθεση a/ab + αφαιρετική («a Gallis»), εφόσον πρόκειται για έμψυχο.
 
[Galli] pro quo immensam pecuniam accepērunt. = pro quo immensa pecunia a Gallis (ή ab iis) accepta est.
Διευκρινίσεις: Το αντικείμενο σε πτώση αιτιατική («immensam pecuniam») γίνεται υποκείμενο του ρήματος στην παθητική σύνταξη σε πτώση ονομαστική. Επειδή το αντικείμενο συνοδεύεται από ομοιόπτωτο προσδιορισμό (το επίθετο «immensam»), αυτός μεταφέρεται επίσης σε πτώση ονομαστική (immensa pecunia»). Το ενεργητικό ρήμα μεταφέρεται στην αντίστοιχη παθητική μορφή («accepta est»), ενώ το εννοούμενο έμψυχο υποκείμενο («Galli») τρέπεται σε ποιητικό αίτιο (a/ab + αφαιρετική).
 
is aurum omne recēpit. = aurum omne ab eo receptum est.
Διευκρινίσεις: Το αντικείμενο του ενεργητικού ρήματος («aurum omne») μετατρέπεται σε υποκείμενο σε ονομαστική. Το ρήμα («recēpit») μεταφέρεται στον ίδιο χρόνο και έγκλιση της παθητικής φωνής («receptum est»). Το έμψυχο υποκείμενο («is») μετατρέπεται σε ποιητικό αίτιο με εμπρόθετη αφαιρετική («ab eo»).
 
Quod illic appensum civitāti nomen dedit. = quo illic appenso nomen civitāti datum est.
Διευκρινίσεις: Το ρήμα «do» συντάσσεται με αιτιατική και δοτική (δίπτωτο). Στην παθητική σύνταξη, υποκείμενο κάνουμε το άμεσο αντικείμενο που βρίσκεται σε αιτιατική («nomen»), ενώ το έμμεσο αντικείμενο («civitāti») παραμένει αντικείμενο και στην παθητική. Το άψυχο υποκείμενο του ενεργητικού ρήματος («Quod») τρέπεται σε ποιητικό αίτιο με απρόθετη αφαιρετική («quo»). Επειδή το υποκείμενο συνοδευόταν από συνημμένη μετοχή («appensum»), αυτή μεταφέρεται επίσης σε πτώση αφαιρετική («appenso»). Το ρήμα λαμβάνει παθητική μορφή («datum est»).
 
Μετατροπή παθητικής σύνταξης σε ενεργητική
 
Camillus absens dictātor (a Romanis) est factus. = Romani Camillum absentem dictātōrem fēcērunt.
Διευκρινίσεις: Για τη μετατροπή απαιτείται η προσθήκη εννοούμενου ποιητικού αιτίου (π.χ. «a Romanis»). Αυτό μετατρέπεται σε υποκείμενο του ενεργητικού ρήματος σε ονομαστική πτώση («Romani»). Το παθητικό ρήμα («est factus») μεταφέρεται στην ενεργητική φωνή («fēcērunt»), συμφωνώντας με το νέο υποκείμενο. Το υποκείμενο του παθητικού ρήματος («Camillus») γίνεται αντικείμενο του ενεργητικού σε αιτιατική. Εφόσον το υποκείμενο συνοδευόταν από κατηγορηματικό («dictātor») και συνημμένη μετοχή («absens»), αυτοί οι ομοιόπτωτοι προσδιορισμοί μεταφέρονται υποχρεωτικά στην πτώση του αντικειμένου, δηλαδή στην αιτιατική («absentem», «dictātōrem»).
 
Μετατροπή ευθέος λόγου σε πλάγιο
 
Brenno duce Galli [...] evertērunt urbem Romam praeter Capitōlium, pro quo immensam pecuniam accepērunt. = Scriptor dixit Brenno duce Gallos [...] evertisse urbem Romam praeter Capitōlium, pro quo immensam pecuniam accepissent.
Διευκρινίσεις:
- Η κύρια πρόταση κρίσεως («evertērunt», οριστική παρακειμένου) τρέπεται σε ειδικό απαρέμφατο παρακειμένου («evertisse»).
- Το υποκείμενο του απαρεμφάτου τίθεται αναγκαστικά σε πτώση αιτιατική («Galli» = «Gallos»).
- Η δευτερεύουσα (αναφορική) πρόταση «pro quo... accepērunt», η οποία εκφέρεται με οριστική παρακειμένου, στον πλάγιο λόγο τρέπεται σε υποτακτική. Επειδή το ρήμα εξάρτησης («dixit») είναι ιστορικού χρόνου, η οριστική παρακειμένου τρέπεται σε υποτακτική υπερσυντελίκου («accepissent»).
 
Tum Camillus, qui diu apud Ardeam in exilio fuerat [...], absens dictātor est factus; = (Scriptor dixit) tum Camillum, qui diu apud Ardeam in exilio fuisset [...], absentem dictātorem esse factum;
Διευκρινίσεις:
- Η κύρια πρόταση κρίσεως («est factus», οριστική παρακειμένου) μετατρέπεται στο ειδικό απαρέμφατο παρακειμένου («esse factum»).
- Το υποκείμενο («Camillus») και το ομοιόπτωτο κατηγορούμενό του («absens dictator») τίθενται σε αιτιατική («Camillum... absentem dictatorem»).
- Η δευτερεύουσα πρόταση «qui... fuerat», η οποία εκφέρεται με οριστική υπερσυντελίκου, τρέπεται σε υποτακτική. Με εξάρτηση από ρήμα ιστορικού χρόνου, τρέπεται σε υποτακτική υπερσυντελίκου («fuisset»).
 
is Gallos iam abeuntes secūtus est: quibus interemptis aurum omne recēpit. = (Scriptor dixit) eum Gallos iam abeuntes secūtum esse: quibus interemptis aurum omne recepisse.
Διευκρινίσεις:
- Οι δύο κύριες προτάσεις κρίσεως («secūtus est», «recēpit» – οριστικές παρακειμένου) τρέπονται στα αντίστοιχα ειδικά απαρέμφατα παρακειμένου («secutum esse», «recepisse»).
- Η δεικτική αντωνυμία «is», που λειτουργεί ως υποκείμενο, μετατρέπεται στην αιτιατική «eum».
 
Quod illic appensum civitāti nomen dedit: nam Pisaurum dicitur, quod illic aurum pensātum est. = (Scriptor dixit) quod illic appensum civitāti nomen dedisse: nam Pisaurum dici, quod illic aurum pensatum esset.
Διευκρινίσεις:
- Οι κύριες προτάσεις κρίσεως «dedit» (οριστική παρακειμένου) και «dicitur» (οριστική ενεστώτα) μετατρέπονται στα ειδικά απαρέμφατα «dedisse» (παρακειμένου) και «dici» (ενεστώτα) αντίστοιχα.
- Το υποκείμενο του απαρεμφάτου της κύριας πρότασης παραμένει σε αιτιατική («Pisaurum»).
- Η δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση «quod... pensātum est», η οποία εκφέρεται με οριστική παρακειμένου, μετατρέπεται σε υποτακτική. Λόγω της εξάρτησης από τον ιστορικό χρόνο του «dixit», η υποτακτική τίθεται στον υπερσυντέλικο («pensatum esset»).
 
Post hoc factum rediit in exilium, unde tamen rogātus reversus est. = (Scriptor dixit) (eum) post hoc factum redisse in exilium, unde tamen rogātum reversus esset.
Διευκρινίσεις:
- Το ρήμα της κύριας πρότασης κρίσεως «rediit» τρέπεται σε ειδικό απαρέμφατο παρακειμένου («redisse»). Το εννοούμενο υποκείμενό του τίθεται σε αιτιατική («eum»).
- Η δευτερεύουσα αναφορική πρόταση «unde... reversus est» (οριστική παρακειμένου) τρέπεται σε υποτακτική. Εξαιτίας της εξάρτησης από ιστορικό χρόνο, η έγκλιση και ο χρόνος γίνονται υποτακτική υπερσυντελίκου («reversus esset»). Το υποκείμενο του μετοχικού προσδιορισμού τίθεται ομοίως σε αιτιατική («rogatum»).
 
Ανάλυση μετοχών σε δευτερεύουσες προτάσεις
 
Βrenno duce: ιδιόμορφη αφαιρετική απόλυτη που δηλώνει χρόνο. Tο Brenno λειτουργεί ως υποκείμενο και το duce ως κατηγορηματικός προσδιορισμός που δηλώνει αξίωμα, στο υποκείμενο.
Διευκρινίσεις: Η ιδιόμορφη αυτή αφαιρετική απόλυτη δηλώνει χρόνο. Αναλύεται σε δευτερεύουσα χρονική πρόταση χρησιμοποιώντας τον cum. Το υποκείμενο (Brenno) και ο κατηγορηματικός προσδιορισμός (duce) τρέπονται σε ονομαστική (υποκείμενο και κατηγορούμενο αντίστοιχα). Προστίθεται τύπος του ρήματος sum (esset για ιστορικό cum, erat για χρονικό).
= cum Brennus dux esset (με ιστορικό cum και υποτακτική παρατατικού)
= cum Brennus dux erat (με χρονικό cum και οριστική παρατατικού)
= dum Brennus dux est (με χρονικό dum και οριστική, για να δηλωθεί κάτι το σύγχρονο)
 
apud Alliam flumen delētis legiōnibus Rōmanōrum = deletis: επιρρηματική χρονική μετοχή, ιδιάζουσα αφαιρετική απόλυτη, δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν(everterunt).
Διευκρινίσεις: Τρέπεται σε δευτερεύουσα επιρρηματική χρονική πρόταση που δηλώνει το προτερόχρονο. Η παθητική σύνταξη μετατρέπεται σε ενεργητική. Το υποκείμενο της μετοχής (legionibus) τρέπεται σε αντικείμενο του ρήματος στην πρόταση (σε αιτιατική: legiones), και το εννοούμενο ποιητικό αίτιο (Galli) γίνεται το υποκείμενο της δευτερεύουσας.
= cum Galli legiones delevissent (με ιστορικό cum και υποτακτική υπερσυντελίκου)
= postquam/ubi/ut Galli legiones deleverunt (ή deleverant) (με καθαρά χρονικούς συνδέσμους και οριστική παρακειμένου ή υπερσυντέλικου)
 
absens (absens dictātor est factus): επιρρηματική εναντιωματική μετοχή συνημμένη στο υποκείμενο του ρήματος. Δηλώνει το σύγχρονο στο παρελθόν (est factus).
Διευκρινίσεις: Η εναντιωματική μετοχή εισάγεται με τον σύνδεσμο etsi και εκφέρεται με οριστική έγκλιση. Επειδή είναι μετοχή ενεστώτα, δηλώνει το σύγχρονο, και επειδή εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (est factus), η αναλυμένη πρόταση παίρνει χρόνο παρατατικό. Το υποκείμενο της πρότασης προστίθεται υποχρεωτικά.
= etsi Camillus aberat.
 
divīsam (propter Vēientānam praedam non aequo iure divīsam): επιθετική μετοχή, ως επιθετικός προσδιορισμός στο praedam, δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν(fuerat).
Διευκρινίσεις: Ως επιθετική μετοχή, εισάγεται με την αναφορική αντωνυμία (qui, quae, quod) σε ονομαστική πτώση ως υποκείμενο της πρότασης (εδώ quae, θηλυκό ενικό για το praedam) και εκφέρεται με οριστική έγκλιση. Επειδή το ρήμα της πρότασης (fuerat) είναι ιστορικού χρόνου (υπερσυντέλικος) και η μετοχή παρακείμενος (προτερόχρονο), μπαίνει οριστική υπερσυντελίκου (divisa erat).
= quae non aequo iure divisa erat.
 
abeuntes (Gallos iam abeuntes secūtus est): επιρρηματική χρονική μετοχή, που εκφράζει το σύγχρονο στο παρελθόν, (secutus est), συνημμένη στο Gallοs. Η μετοχή μπορεί να εκληφθεί και ως επιθετική‚ ως επιθετικός προσδιορισμός στο Gallοs.
Διευκρινίσεις: Είναι μετοχή ενεστώτα και δηλώνει το σύγχρονο (συνεχιζόμενη πράξη). Αναλύεται με dum και οριστική ενεστώτα. Επειδή εξαρτάται από ιστορικό χρόνο (secutus est), αναλύεται εναλλακτικά με το ιστορικό cum και υποτακτική παρατατικού. Το υποκείμενο της μετοχής (Gallos) γίνεται υποκείμενο στην πρόταση σε ονομαστική (Galli) και δεν παραλείπεται.
= dum Galli abeunt
= cum Galli abirent
 
interemptis (quibus interemptis): ιδιάζουσα αφαιρετική απόλυτη, επιρρηματική χρονική μετοχή, που εκφράζει το προτερόχρονο στο παρελθόν (recepit).
Διευκρινίσεις: Η παθητική σύνταξη της μετοχής τρέπεται σε ενεργητική στο ρήμα της δευτερεύουσας πρότασης. Το υποκείμενο της μετοχής (quibus) τρέπεται σε αντικείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας πρότασης, δηλαδή μπαίνει σε πτώση αιτιατική (eos αν αναλυθεί ως δεικτική/προσωπική αντωνυμία, ή quos αν διατηρηθεί η σχετική σύνδεση). Το ποιητικό αίτιο που εννοείται (ο Camillus) τρέπεται σε υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας πρότασης. 
= cum Camillus eos interemisset ή quos cum Camillus interemisset (ιστορικός cum)
= postquam/ ubi/ ut Camillus eos interemit (interemerat) ή quos postquam/ ubi/ ut Camillus interemit (interemerat) (καθαρά χρονικούς συνδέσμους και οριστική παρακειμένου ή υπερσυντελίκου).
 
appensum (Quod illic appensum civitāti nomen dedit): επιρρηματική αιτιολογική μετοχή στο ρήμα dedit, συνημμένη στο quod, δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν (dedit).
= quod id illic appensum erat ή quod quia illic appensum erat (αντικειμενική αιτιολογία)
= quod id illic appensum esset ή quod quia illic appensum esset (υποκειμενική αιτιολογία).
 
rogātus (unde tamen rogātus reversus est): επιρρηματική χρονική (ή αιτιολογική) μετοχή στο ρήμα, συνημμένη στο Camillus, δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν (reversus est).
Διευκρινίσεις: Μετοχή παρακειμένου που δηλώνει προτερόχρονο. Εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (reversus est), άρα χρησιμοποιούμε postquam + οριστική παρακειμένου/υπερσυντελίκου ή το cum του ιστορικού-διηγηματικού με υποτακτική υπερσυντελίκου. Ως υποκείμενο βάζουμε την αντωνυμία σε ονομαστική, αφού δεν παραλείπεται.
= cum Camillus rogatus esset (ιστορικός cum)
= postquam/ ubi/ ut Camillus rogatus est ή rogatus erat (χρονικοί σύνδεσμοι με οριστική παρακειμένου ή υπερσυντέλικου)
Ως αιτιολογική:   
= quod Camillus rogatus erat (αντικειμενική αιτιολογία)
= quod Camillus rogatus esset (υποκειμενική αιτιολογία)
= cum Camillus rogatus esset (αποτέλεσμα εσωτερικής λογικής διεργασίας)
 
Σύμπτυξη πρότασης σε μετοχή
 
pro quo immensam pecuniam accepērunt (δευτερεύουσα αναφορική πρόταση). = immensā pecuniā pro eo acceptā.
Διευκρινίσεις: Το ρήμα της πρότασης (accepērunt) βρίσκεται σε ενεργητικό παρακείμενο και δηλώνει προτερόχρονη πράξη. Επειδή δεν υπάρχει μετοχή ενεργητικού παρακειμένου (για το προτερόχρονο), η σύνταξη πρέπει να τραπεί σε παθητική (μετοχή παθητικού παρακειμένου). Το άμεσο αντικείμενο του ενεργητικού ρήματος (pecuniam) γίνεται υποκείμενο της παθητικής μετοχής. Εφόσον το pecuniam δεν αποτελεί όρο της κύριας πρότασης στην οποία εντάσσεται, τίθεται μαζί με τη μετοχή σε πτώση αφαιρετική, δημιουργώντας αφαιρετική απόλυτο (immensā pecuniā acceptā). Η αναφορική αντωνυμία τρέπεται στην αντίστοιχη δεικτική (pro eo), ενώ το εννοούμενο υποκείμενο του ενεργητικού ρήματος (Galli) θα μπορούσε να τεθεί ως ποιητικό αίτιο (a Gallis), αλλά συχνά παραλείπεται αν εννοείται εύκολα.
 
quod illic aurum pensātum est (δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση). = auro illic pensāto.
Διευκρινίσεις: Το ρήμα της πρότασης (pensātum est) βρίσκεται σε παθητικό παρακείμενο, εκφράζοντας προτερόχρονη πράξη, οπότε θα χρησιμοποιηθεί η αντίστοιχη μετοχή παθητικού παρακειμένου (pensāto). Το υποκείμενο του ρήματος (aurum) δεν αποτελεί όρο (υποκείμενο ή αντικείμενο) της κύριας πρότασης (Pisaurum dicitur). Κατά συνέπεια, η μετοχή και το υποκείμενό της τίθενται σε πτώση αφαιρετική, σχηματίζοντας αφαιρετική απόλυτο. Ο τοπικός επιρρηματικός προσδιορισμός (illic) παραμένει αμετάβλητος στη νέα δομή.
 
Μετατροπή κύριας πρότασης σε δευτερεύουσα
 
«Camillus... absens dictātor est factus» (Ο Κάμιλλος... ορίστηκε δικτάτορας ερήμην) και «is Gallos iam abeuntes secūtus est» (αυτός ακολούθησε τους Γαλάτες που ήδη αποχωρούσαν). = Cum Camillus absens dictātor factus esset, Gallos iam abeuntes secūtus est.
Διευκρινίσεις:  Η πρώτη κύρια πρόταση μετατρέπεται σε δευτερεύουσα χρονική (η οποία λανθάνει και αιτιολογική χροιά). Σύμφωνα με τη θεωρία, χρησιμοποιείται ο ιστορικός ή διηγηματικός σύνδεσμος cum, ο οποίος τονίζει τη βαθύτερη σχέση αιτίου και αιτιατού ανάμεσα στη δευτερεύουσα και την κύρια πρόταση. Εκφέρεται με υποτακτική, και επειδή το ρήμα εξάρτησης είναι ιστορικού χρόνου (Οριστική Παρακειμένου: secūtus est), τίθεται σε υποτακτική Υπερσυντελίκου (factus esset), για να δηλώσει το προτερόχρονο στο παρελθόν (πρώτα έγινε δικτάτορας και ως αποτέλεσμα αυτού τους καταδίωξε).
 
«is Gallos iam abeuntes secūtus est» (αυτός ακολούθησε τους Γαλάτες...) και «aurum omne recēpit» (...πήρε πίσω όλο τον χρυσό). = Camillus Gallos iam abeuntes secūtus est, ut aurum omne reciperet. (Ο Κάμιλλος καταδίωξε τους Γαλάτες, για να πάρει πίσω όλο τον χρυσό).
Διευκρινίσεις: Η δεύτερη κύρια πρόταση τρέπεται σε δευτερεύουσα επιρρηματική τελική, καθώς το «να πάρει πίσω τον χρυσό» ήταν ο σκοπός της καταδίωξης. Όπως ορίζει η θεωρία, εισάγεται με τον καταφατικό τελικό σύνδεσμο ut και εκφέρεται με υποτακτική, επειδή εκφράζει κάτι το επιθυμητό. Εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (Οριστική Παρακειμένου: secūtus est), γι’ αυτό χρησιμοποιείται υποτακτική Παρατατικού (reciperet), ακολουθώντας την ιδιομορφία της ακολουθίας των χρόνων (συγχρονισμός: ο σκοπός είναι ιδωμένος τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του Κάμιλλου).
 
«Galli... evertērunt urbem Romam» (Οι Γαλάτες κατέστρεψαν τη Ρώμη) και «Tum Camillus... absens dictātor est factus» (Τότε ο Κάμιλλος ορίστηκε δικτάτορας). = Postquam Galli urbem Romam evertērunt, Camillus absens dictātor est factus. (Αφού οι Γαλάτες κατέστρεψαν τη Ρώμη, ο Κάμιλλος ορίστηκε δικτάτορας).
Διευκρινίσεις: Η πρώτη κύρια μετατρέπεται σε χρονική πρόταση. Εισάγεται με τον χρονικό σύνδεσμο postquam (αφού) επειδή, σε σχέση με την κύρια που ακολουθεί, δηλώνει το προτερόχρονο (πρώτα καταστράφηκε η Ρώμη και μετά έγινε δικτάτορας ο Κάμιλλος). Εκφέρεται με οριστική (ενεργητικού Παρακειμένου: evertērunt), διότι η πράξη μας ενδιαφέρει ως πραγματικό γεγονός από καθαρά χρονική άποψη.
 
Αλλαγή στην ακολουθία χρόνων
 
(Εξάρτηση από ιστορικό χρόνο): Cum Camillus absens dictator factus esset, Gallos secutus est. (Καθώς ο Κάμιλλος είχε οριστεί δικτάτορας, ακολούθησε τους Γαλάτες). = (Εξάρτηση από αρκτικό χρόνο): Cum Camillus absens dictator factus sit, Gallos iam abeuntes sequitur.
Διευκρινίσεις: Τρέποντας το ρήμα της κύριας πρότασης σε αρκτικό χρόνο (Οριστική Ενεστώτα: sequitur), η ακολουθία των χρόνων επιβάλλει αλλαγή στο ρήμα της εξαρτημένης πρότασης. Σύμφωνα με τον κανόνα, μετά από ρήμα εξάρτησης σε αρκτικό χρόνο, η υποτακτική παρακειμένου εκφράζει το προτερόχρονο. Επομένως, το factus esset (υποτακτική υπερσυντελίκου) μετατρέπεται σε factus sit (υποτακτική παρακειμένου) για να δηλώσει ότι η πράξη προηγήθηκε στο παρόν.
 
Ανάλυση ομοιόπτωτων προσδιορισμών σε προτάσεις
 
apud Alliam flumen = apud Alliam, quae flumen erat.
Διευκρινίσεις: Το ουσιαστικό flumen λειτουργεί ως παράθεση στο Alliam. Το Allia είναι θηλυκού γένους και ενικού αριθμού, οπότε η αναφορική αντωνυμία μπαίνει σε ονομαστική θηλυκού ενικού (quae). Το ρήμα εξάρτησης είναι το evertērunt (ιστορικός χρόνος), άρα το sum γίνεται erat. Η παράθεση flumen τίθεται σε πτώση ονομαστική (το flumen είναι ουδέτερο, άρα παραμένει flumen) και λειτουργεί ως κατηγορούμενο.
 
immensam pecuniam = pecuniam, quae immensa erat.
Διευκρινίσεις: Το immensam είναι επιθετικός προσδιορισμός στο pecuniam. Το pecunia είναι θηλυκού γένους, ενικού αριθμού, γι' αυτό χρησιμοποιούμε την αντωνυμία quae. Το ρήμα accepērunt είναι ιστορικός χρόνος (παρακείμενος), άρα το ρήμα γίνεται erat. Ο προσδιορισμός immensam μπαίνει στην ονομαστική (immensa) ως κατηγορούμενο.
 
Vēientānam praedam = praedam, quae Vēientāna erat.
Διευκρινίσεις: Το Vēientānam είναι επιθετικός προσδιορισμός στο praedam. Το praeda είναι θηλυκού γένους, ενικού αριθμού, άρα η αντωνυμία είναι quae. Το ρήμα εξάρτησης είναι το fuerat (ιστορικός χρόνος - υπερσυντέλικος), άρα το ρήμα γίνεται erat. Το Vēientānam τίθεται σε ονομαστική (Vēientāna) ως κατηγορούμενο.