Λυσίας «Υπέρ Μαντιθέου» Λεξιλογικές ασκήσεις [Διήγηση – Απόδειξη 12-13]

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF
Iwona Podlasinska

Λυσίας «Υπέρ Μαντιθέου» Λεξιλογικές ασκήσεις [Διήγηση – Απόδειξη 12-13]

1. α) κατάστημα, κατάστασις, ππεύς, ποίησις, γεμών: Να κατατάξετε τις παραπάνω ομόρριζες προς τους επόμενους ρηματικούς τύπους του κειμένου καθεστηκότας, ππεύειν, ποιήσασθε και γουμένους λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στην κατάλληλη στήλη, ανάλογα με το τι σημαίνει η καθεμία.

ενέργεια ή κατάσταση  πρόσωπο που ενεργεί  αποτέλεσμα ενέργειας
κατάστασις,                          ππεύς                                                κατάστημα
ποίησις                                   γεμών

β) Να απαντήσετε στα παρακάτω ζητούμενα:

σκέψασθε: να σχηματίσετε ένα ομόρριζο ουσιαστικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την κατάληξη -ις.
= σκέψις

γών: να σχηματίσετε ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
= γω

σφάλεια: να γράψετε μία αντώνυμη λέξη της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
= κίνδυνος

ρ: να γράψετε ένα συνώνυμο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
= σκοπ, θεμαι

ποδεξαι: να αναλύσετε τη σύνθετη λέξη στα συνθετικά της.
= πό + δείκνυμι

2. α) ασφαλιστής, επικίνδυνος, κατάβαση, δοκιμασία, αλοιφή: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

ασφαλιστής: σφλειαν
επικίνδυνος: κινδνους, κνδυνον, κινδυνεειν
κατάβαση: ναβντων, νβηθι
δοκιμασία: δοκιμστων
αλοιφή: ξαλεψα

β) Να αντιστοιχίσετε τα ομόρριζα προς τις λέξεις του κειμένου παρέχω και ποιήσασθε ουσιαστικά (Α΄ στήλη): ποιημάτιον, ποίησις, ποιητής, σχολεον και σχμα με την κατηγορία στην οποία ανήκουν (Β΄ στήλη)

Α΄ ΣΤΗΛΗ              Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. σχμα                     α) ενέργεια ή κατάσταση
2. σχολεον                β) υποκοριστικό
3. ποίησις                  γ) αποτέλεσμα ενέργειας
4. ποιητής                  δ) τόπος
5. ποιημάτιον            ε) πρόσωπο που ενεργεί

σχμα = αποτέλεσμα ενέργειας
σχολεον = τόπος
ποίησις = ενέργεια ή κατάσταση
ποιητής = πρόσωπο που ενεργεί
ποιημάτιον = υποκοριστικό

3. α) ποδεξαι, δύναιτο, ρτε, καθεστηκότας, σκέψασθε: Να γράψετε ένα ομόρριζο ουσιαστικό, απλό ή σύνθετο, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

ποδεξαι: δείκτης, παράδειγμα
δύναιτο: δύναμη, δυνατότητα
ρτε: όραση, όψη, προοπτική, είδωλο
καθεστηκότας: κατάστημα, καθεστώς, παράσταση
σκέψασθε: σκοπός, σκέψη

β. Να απαντήσετε στα παρακάτω ζητούμενα:

ππεύειν: να σχηματίσετε ένα ομόρριζο ουσιαστικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την κατάληξη -ις.
= ππευσις

δίκη: να σχηματίσετε ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
= δικάζω

πολέμιος: να γράψετε μία αντώνυμη λέξη της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
= σύμμαχος

φημί: να γράψετε ένα συνώνυμο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.
= λέγω, φάσκω

κατειλεγμένος: να αναλύσετε τη σύνθετη λέξη στα συνθετικά της.
= κατά + λέγομαι

4. α) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους του κειμένου ένα ομόρριζο ουσιαστικό, απλό ή σύνθετο, της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται:

ρηματικοί τύποι   κατάληξη     ομόρριζα ουσιαστικά
παρέχω                      -ή                    παροχή
βοηθεν                      -ός                   βοηθός
ποιήσασθε               -ής                   ποιητής
ππεύειν                     -εύς                 ππεύς
ναβάντων                -ις                    νάβασις

β) ποδεξαι, καθεστηκότας, παρέχω, κατειλεγμένος, προσελθών: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις του κειμένου στα συνθετικά τους.

ποδεξαι: πό + δείκνυμι
καθεστηκότας: κατά + σταμαι
παρέχω: παρά + χω
κατειλεγμένος: κατά + λέγομαι
προσελθών: πρός + ρχομαι

5. α) στρατεία, κίνδυνος, συμμαχία, νόμος, κατάλογος: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.

στρατεία: στρατεύω
κίνδυνος: κινδυνεύω
συμμαχία: συμμαχ
νόμος: νέμω
κατάλογος: καταλέγω

β) Να συνδέσετε τις λέξεις του κειμένου, στην Α΄ στήλη, με τη σημασία τους στη Β΄ στήλη (δύο στοιχεία στη Β΄ στήλη περισσεύουν).

Α΄ ΣΤΗΛΗ              Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. δίκη                        α) ανεξέταστος
2. γραφ                    β) μήνυση για δημόσιο αδίκημα
3. εσαγγελία            γ) ασφάλεια
4. δοκίμαστος         δ) παραγραφή
5. δεια                      ε) έγγραφη καταγγελία για δημόσιο αδίκημα
στ) ξεκούραση
ζ) ιδιωτική δίκη

δίκη = ιδιωτική δίκη
γραφ = έγγραφη καταγγελία για δημόσιο αδίκημα
εσαγγελία = μήνυση για δημόσιο αδίκημα
δοκίμαστος = ανεξέταστος
δεια = ασφάλεια

6. α) ρασις, ραμα, ποιητής, ποίημα, γήτωρ: Να κατατάξετε τις παραπάνω ομόρριζες προς τους επόμενους ρηματικούς τύπους του κειμένου ρτε, ποιήσασθε και γουμένους λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στην κατάλληλη στήλη, ανάλογα με το τι σημαίνει η καθεμία.

ενέργεια ή κατάσταση  πρόσωπο που ενεργεί αποτέλεσμα ενέργειας
ρασις                                    ποιητής                                  ραμα
                                                γήτωρ                                   ποίημα

β) αίσχος, έγγραφο, οπτικός, κατάσταση, επίσκεψη: Να συνδέσετε τις παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής γλώσσας με τις λέξεις του κειμένου με τις οποίες έχουν ετυμολογική συγγένεια.

αίσχος: ασχρν, ασχρν
έγγραφο: γραφν
οπτικός: ρτε, ἑώρων
κατάσταση: καθεστηκτας
επίσκεψη: σκψασθε

7. α) γεγενημένην, καθεστηκότας, σκέψασθε, ναβάντων, ξαλεψαι: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις ένα ομόρριζο ουσιαστικό στη νέα ελληνική γλώσσα και να σχηματίσετε με αυτό μία πρόταση.

γεγενημένην: γενέθλια [Σήμερα είναι τα γενέθλιά του.]
καθεστηκότας: σταθερός [Ήταν πάντοτε σταθερός στις απόψεις του.]
σκέψασθε: σκέψη [Δεν θέλει και πολλή σκέψη∙ είναι μεγάλη ευκαιρία.]
ναβάντων: βήμα [Μόλις έκανε τα πρώτα του βήματα!]
ξαλεψαι: αλοιφή [Χρειάζομαι μια αλοιφή από το φαρμακείο.]

β) Να σχηματίσετε για καθεμία από τις λέξεις της Α΄ στήλης ένα παράγωγο επίθετο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με την κατάληξη που δίνεται στη Β΄ στήλη.

Α΄ ΣΤΗΛΗ              Β΄ ΣΤΗΛΗ              Γ΄ ΣΤΗΛΗ
όνομα                       κατάληξη                 επίθετο
δίκη                            -αιος                           δίκαιος
νόμος                          -ιμος                           νόμιμος
ππος                          -ικός                           ππικός
πλίτης                       -ικός                           πλιτικός
πς                              -οος                           παντοος

8. βουλή, δίκη, γραφή, εσαγγελία, γών: Να γράψετε για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου ένα ομόρριζο ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.

βουλή: βουλεύομαι
δίκη: δικάζω
γραφή: γράφω
εσαγγελία: εσαγγέλλω
γών: γω

9. α) νομίζοντας, γουμένους, ξαλεψαι, μέλλοντος, κινδυνεύειν: Να γράψετε ένα ομόρριζο ουσιαστικό, απλό ή σύνθετο, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας για καθεμία από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου.

νομίζοντας: νόμισμα
γουμένους: ηγεσία  
ξαλεψαι: εξάλειψη
μέλλοντος: μέλλον
κινδυνεύειν: κίνδυνος

β) Να συνδέσετε κάθε λέξη του κειμένου (Α΄ στήλη) με την αντώνυμή της στη Β΄ στήλη (δύο λέξεις της Β΄ στήλης περισσεύουν):

Α΄ ΣΤΗΛΗ              Β΄ ΣΤΗΛΗ
1. δύναμαι                 α) φίλος
2. ασχρς                  β) κακς
3. πολέμιος                γ) καλς
4. ναβαίνω               δ) πέρχομαι
5. προσέρχομαι        ε) δυνατ
στ) καταβαίνω
ζ) διέρχομαι

δύναμαι / δυνατ
ασχρς / καλς
πολέμιος / φίλος
ναβαίνω / καταβαίνω
προσέρχομαι / πέρχομαι

10. α) παρέχω, ναβάντων, δοκιμάστων, ξαλεψαι, παρασκευάσαντα: Να αναλύσετε τις παραπάνω σύνθετες λέξεις του κειμένου στα συνθετικά τους.

παρέχω: παρά + χω
ναβάντων: νά + βαίνω
δοκιμάστων: (στερητικό) + δοκιμάζω
ξαλεψαι: κ + λείφω
παρασκευάσαντα: παρά + σκευάζω

β) Να σχηματίσετε από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους του κειμένου ένα ομόρριζο ουσιαστικό, απλό ή σύνθετο, της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, χρησιμοποιώντας την κατάληξη που σας δίνεται:

ρηματικοί τύποι   κατάληξη     ομόρριζα ουσιαστικά
κατειλεγμένος          -ος                   κατάλογος
στρατεύεσθαι           -μα                  στράτευμα
γουμένους               -μών                γεμών
ώρων                         -ις                    ρασις
παρασκευάσαντα    -ή                    παρασκευή

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Λατινικά Γ ΛυκείουΘεωρία - Ασκήσεις Συντακτικού - Γραμματική

X