Διονύσιος Σολωμός «Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» παράλληλο για τον Κρητικό

Κωνσταντίνος Μάντης | Best Blogger Tips
Print Friendly and PDF
Νίκος Εγγονόπουλος

Διονύσιος Σολωμός «Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» παράλληλο για τον Κρητικό

Σχεδίασμα Β

II

O Aπρίλης με τον Έρωτα χορεύουν και γελούνε,
Kι’ όσ’ άνθια βγαίνουν και καρποί τόσ’ άρματα σε κλειούνε.

Λευκό βουνάκι πρόβατα κινούμενο βελάζει,
Kαι μες στη θάλασσα βαθιά ξαναπετιέται πάλι,
Kι’ ολόλευκο εσύσμιξε με τ’ ουρανού τα κάλλη.
Kαι μες στης λίμνης τα νερά, όπ’ έφθασε μ’ ασπούδα,
Έπαιξε με τον ίσκιο της γαλάζια πεταλούδα,
Που ευώδιασε τον ύπνο της μέσα στον άγριο κρίνο·
Tο σκουληκάκι βρίσκεται σ’ ώρα γλυκιά κι’ εκείνο.
Mάγεμα η φύσις κι’ όνειρο στην ομορφιά και χάρη,
H μαύρη πέτρα ολόχρυση και το ξερό χορτάρι·
Mε χίλιες βρύσες χύνεται, με χίλιες γλώσσες κραίνει·
Όποιος πεθάνη σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει.

Tρέμ’ η ψυχή και ξαστοχά γλυκά τον εαυτό της.



Οι πολιορκημένοι στο Μεσολόγγι έχουν να αντιμετωπίσουν όχι μόνο την πείνα και τους πολυάριθμους εχθρούς, αλλά και την ομορφιά της φύσης που αίφνης προβάλλει ως μια αντίμαχη δύναμη, ικανή να θέσει σε δοκιμασία την απόφασή τους να θυσιάσουν τη ζωή τους σε μια ύστατη πράξη αντίστασης απέναντι στον εχθρό. Ο Σολωμός εφαρμόζει και στους Ελεύθερους Πολιορκημένους τη θεματική της δοκιμασίας, φέρνοντας τους ήρωες αντιμέτωπους με τη θελκτικότατη ομορφιά της φύσης. Οι ήρωες του ποιήματος προκειμένου να επιτύχουν το σκοπό τους, προκειμένου να πραγματοποιήσουν δηλαδή την έξοδο από το Μεσολόγγι, πρέπει να βρουν τη δύναμη να υπερνικήσουν τη δοκιμασία που εμφανίζεται τώρα μπροστά τους. Η άνοιξη έχει κοσμήσει τη φυσικό περιβάλλον με κάθε δυνατή ομορφιά, δημιουργώντας μια εικόνα άφατης μαγείας, ένα κάλεσμα για την απόλαυση της ζωής και μια σαφή υπενθύμιση για την υπέρτατη αξία που έχει το δώρο της ζωής που οι Έλληνες του Μεσολογγίου είναι τώρα έτοιμοι να το θυσιάσουν. Ο ποιητής δοκιμάζει την αποφασιστικότητα των ηρώων του παρουσιάζοντάς τους μια εξαίσια εικόνα της ζωής. Οι ήρωες αντικρίζουν τη λιμνοθάλασσα της πόλης τους απόλυτα γαλήνια να καθρεφτίζει πάνω της την εικόνα των προβάτων που κινούνται στο βουνό και μαζί μ’ αυτά και τα κάλλη του ουρανού, καθώς πάνω στη θάλασσα καθρεφτίζονται και τα λευκά σύννεφα αλλά και το φως του ήλιου. Μια πεταλούδα που είχε κοιμηθεί μέσα σ’ ένα κρίνο και φέρει μαζί της ακόμη το άρωμα του λουλουδιού, παίζει με τον ίσκιο της που σχηματίζεται πάνω στα ακινητοποιημένα νερά της λιμνοθάλασσας και μεταδίδει έτσι την αίσθηση της πλήρους γαλήνης που επικρατεί στη φύση του Μεσολογγίου. Κάθε τι εκπέμπει τη μαγευτική ομορφιά της φύσης, από το μικρό σκουλήκι και τη μαύρη πέτρα, μέχρι το ξερό χορτάρι. Ολόκληρη η φύση βρίσκεται στην καλύτερη στιγμή της, δημιουργώντας μια υπέροχη εικόνα ομορφιάς και γαλήνης που είναι σα να διαμηνύει στους πολιορκημένους πως όποιος πεθάνει σήμερα είναι σα να πεθαίνει χίλιες φορές. Όποιος θυσιάσει τη ζωή του τώρα που η ομορφιά έχει κατακυριεύσει την πλάση θα βιώσει μια πολλαπλή απώλεια καθώς θα χάσει τη ζωή του σε μια στιγμή που η φύση επιδεικνύει την πανίσχυρη γοητεία της και χαρίζει μια πρωτόγνωρη ευδαιμονία σ’ όλα τα δημιουργήματά της. Μια τέτοια ευδαιμονία που ακόμη και οι πολιορκημένοι αισθάνονται την ψυχή τους να ξεγελιέται από τη διονυσιακή χαρά της φύσης και να ξεχνά τον εαυτό της, τον σκοπό και την ιερή απόφασή της να θυσιαστεί. Ο παραδείσιος πειρασμός που παρουσιάζεται στους πολιορκημένους κατορθώνει έστω και πρόσκαιρα να θέσει σε αμφισβήτηση την αρχική τους απόφαση.
Με παρόμοιο τρόπο ο ποιητής φέρνει τον Κρητικό αντιμέτωπο με δύο πανίσχυρους πειρασμούς, θέλοντας να δοκιμάσει την απόφασή του να παλέψει για τη σωτηρία της αρραβωνιαστικιάς του. Πρώτα παρουσιάζεται στον ήρωα μια θεϊκή γυναίκα, η Φεγγαροντυμένη, η οποία συνδυάζει όλες τις πιθανές αρετές κι αποτελεί έτσι μια εξιδανικευμένη γυναίκα. Η Φεγγαροντυμένη επιχειρεί να γοητεύσει τον Κρητικό σε τέτοιο σημείο που ο ήρωας να ξεχάσει την αγαπημένη του, αλλά αυτό δεν γίνεται καθώς ο ήρωας παρά την έλξη που αισθάνεται για τη θεϊκή γυναίκα, συνεχίζει να έχει διαρκώς στη σκέψη του την αγαπημένη του. Η Φεγγαροντυμένη θα αποχωρήσει, επομένως, μη έχοντας επιτύχει το σκοπό της και ο ήρωας θα έρθει αντιμέτωπος με μια ακόμη υπερφυσική δοκιμασία, μ’ έναν ήχο τόσο θεσπέσιο ώστε θα παραδοθεί άνευ όρων στο κάλεσμά του. Ό,τι δεν κατόρθωσε η Φεγγαροντυμένη με τα θέλγητρά της, θα το πετύχει ο γλυκύτατος ήχος που θα εγκλωβίσει κυριολεκτικά την ψυχή του ήρωα και δε θα του αφήσει το περιθώριο να σκεφτεί οτιδήποτε άλλο πέρα από την κυρίαρχη επιθυμία του να ακολουθήσει τη μαγεία του ήχου, να συνεχίσει δηλαδή να βιώνει την ευδαιμονική απόλαυση που του παρέχει αυτός ο υπέροχος ήχος, έστω κι αν χρειαστεί να βγει από το σώμα του. Ο ήρωας δοσμένος πλήρως στη μαγεία του ήχου θα λησμονήσει έστω και για λίγο την αγαπημένη του, γεγονός που θα της κοστίσει τη ζωή.
Ο Σολωμός θέτει τους ήρωές του αντιμέτωπους με δοκιμασίες, οι οποίες δεν έχουν εμφανώς αρνητικό χαρακτήρα, καθιστώντας τες έτσι δόλια προσιτές στο θυμικό των προσώπων. Οι ήρωες δεν αναγνωρίζουν την αρνητική πλευρά των δοκιμασιών τους, μιας και αυτές παρουσιάζονται συγκαλυμμένες από ένα παραπλανητικό πλέγμα ομορφιάς και γοητείας. Οι πολιορκημένοι αντικρίζουν τη φύση στην ωραιότερη στιγμή της να τους καλεί να απολαύσουν το δώρο της ζωής, ο Κρητικός αντικρίζει μια ιδανική γυναίκα και βιώνει την απόλυτη ευδαιμονία που του χαρίζει ένας ήχος που μοιάζει να γεννιέται από την ίδια τη φύση. Οι ήρωες του Σολωμού, επομένως, καλούνται να επιδείξουν αποφασιστικότητα για την εκπλήρωση του στόχους τους, παλεύοντας όχι με δοκιμασίες που είναι πρόδηλα αρνητικές, αλλά με πειρασμούς που δελεάζουν την ψυχή τους και θέτουν σε κρίση την ηθική και ψυχική τους δύναμη.

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λατινικά Γ ΛυκείουΘεωρία - Ασκήσεις Συντακτικού - Γραμματική

X